قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى
3449
تاريخ الفي ( فارسى )
حاصل آنكه ملك آلمان با آن حشمت و شوكت و كثرت سپاه - اكثر مورّخين برآنند كه سىصد هزار سوار همراه داشت و بعضى پانصد هزار سوار گفتهاند ، و آنچه از تاريخ عماد كاتب « 1 » ظاهر مىشود آن است كه سىصد هزار سوار و دويست هزار پياده سپاهى بود ، غير از پيادهها سپاهى كه براى خدمت بودند ، و اللّه اعلم بحقايق الامور - بالكلّيه آنچنان مستأصل گشت كه از وى و سپاهش اثرى نماند . و در تاريخ ابن اثير مسطور است كه چون خبر ملك آلمان و گذشتن او از ولايت قلج ارسلان به سمع صلاح الدّين رسيد ، امراى خود را جمع كرده در باب ملك آلمان مشورت نمود . اكثر مصلحت چنان ديدند كه « پيش از آنكه ملك آلمان به فرنگان عكّا برسد ، ما را به جنگ او بايد رفت ، و الّا بعد از آنكه اين هردو طايفه به يكديگر ملحق شوند ، جنگ كردن با ايشان ممكن و مقدور نخواهد بود . » و صلاح الدّين خود مصلحت چنان ديد كه « آنقدر توقّف بايد كرد كه او نزديك به حدود عكّا رسد ، در آنوقت پيش از ملاقات با يكديگر ما مستعد شده به جنگ او مىرويم ، و جمعى ديگر را در كمينگاه نگاهمىداريم كه اگر اين فرنگان عكّا از عقب برآيند آن جماعت از كمينگاه برآمده ايشان را به سزاى لايق رسانند . » پس قرار به آن دادند ، امّا صلاح الدّين سپاه حلب و جبله و لاذقيه [ و شيزر و جاهاى ديگر ] را فوجفوج ساخته به جانب ملك آلمان فرستاد كه هرشب بر اردوى او از اطراف و جوانب شبيخون مىزده باشند ، و از هرطرف كه ممكن نباشد تاخت و تاراج مىكرده باشند . و چون غير از مركيس ، صاحب صور ، هيچ احدى از فرنگ به آمدن ملك آلمان به اين حدود راضى نبود - چه ، همه از وى ملاحظهء آن داشتند كه اگر او در اين حدود استيلا يافت ديگر ايشان را مطلقا اعتبار نخواهد بود - قبل از آمدن به عكّا فرنگان آنجا با يكديگر اتفاق كرده سوار و پيادهء ايشان زياده از آنچه شمار توان كرد از خندق بيرون آمده روى به قشون مصر كه با ملك عادل بن ايّوب ( برادر صلاح الدّين ايّوبى ) در جانب ميمنه فرود آمده بودند نهادند . و چون مصريان دريافتند كه فرنگان متوجّه ايشاناند ، آنها نيز مستعد گشته صفوف قتال را آراسته و به فرمودهء ملك عادل با فرنگان به جنگ گريز كردن كشانكشان در ميان خيمههاى خود درآمدند . و چون مصريان خيمههاى خود را گذاشته قدرى به عقب رفتند ، فرنگان را يقين شد كه چون ايشان طاقت مقاومت نداشتند ترك اسباب و خيمههاى خود كرده گريختند . بنابراين ، بالضّروره فرنگان ترك حزم كرده روى به خيمههاى مصريان آورده به تاخت و تاراج
--> ( 1 ) . محمد بن محمد صفى الدين ، عماد كاتب اصفهانى ( 519 - 597 ه . ق . ) مورخ و اديب . او صاحب آثارى است همچون خريدة القصر ، البرق الشامى ، الفتح القسى فى الفتح القدسى .