قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى
3354
تاريخ الفي ( فارسى )
قتل رسانيد و باقى اسير و دستگير گشتند و تمام كشتىهاى ايشان را به دست آورده متوجّه آن جماعت كفّار نگونسار كه در ساحل عيذاب بسيار بيداد كرده بودند گشت . [ چون ] به ساحل عيذاب رسيد ، اثرى از آثار ايشان نيافت . چون نيك تحقيق كرد چنين معلوم شد كه ايشان به كرانهء جوزاء درآمده متوجّه حرم يثرباند . پس امير حسام الدّين لؤلؤ ايشان را تعاقب نموده در نواحى جوزاء به ايشان رسيد . جنگ درگرفت . چون فرنگان آثار عجز در خود مشاهده كردند ، خود را از كشتىها بيرون انداخته ، پناه به شعب كوههاى آن ساحل بردند . امير لؤلؤ جمعى از شجعان را در عقب ايشان فرستاد كه در آن غارها رفته كلانان ايشان را بالتّمام به قتل رسانيدند و جوانان را كه لايق خدمت بودند اسير كرده پيش امير حسام الدّين آوردند . و اهالى حرمين از آن ترس ، امن و مطمئن شدند . و امير حسام الدّين لؤلؤ مظفّر و منصور با غنايم بسيار و تمام كشتىهاى فرنگان به جانب مصر مراجعت نمود . و اين شكستى عظيم بود بر فرنگان و غايت تقويت اسلام . و در ماه جمادى الاول اين سال برادرزادهء صلاح الدّين ، عزّ الدّين فرخشاه ، كه نايب او در دمشق بود و صلاح الدّين را آنمقدار به وى اعتماد كه بر هيچيك از برادران و برادرزادگان نداشت ، وفات يافت . او باوجود شجاعت و كرم ، در علم و فضيلت از ابناى روزگار ممتاز بود . شعر بسيار خوب گفتى . و الحال شعر او در ولايت شام اشتهار دارد و بلغاى آن ديار شعر او را بر شعر اكثر فصحا و شعرا ترجيح مىدهند . چون خبر فوت او به عمّش ، صلاح الدّين ، رسيد ، بسيار متأثّر و متألّم گرديد و زارزار قطرات عبرات بر وجنات خود روان گردانيد . بعد از آن در ساعت شمس الدّين محمّد بن مقدّم را به ايالت ديار شام فرستاد و خود متوجّه آمد كه به قراحميد « 1 » مشهور است گرديد - چنانچه تفصيل آن در وقايع سال آينده مذكور مىشود . و هم در اين سال ابو منصور هاشم پسر خليفه مستضيئى بامر اللّه وفات كرده و در پهلوى پدر مدفون شد . و هم در اين سال فخر الدّين ابو المظفّر بن الحسن بن هبة اللّه بن المطّلب كه پدرش وزير خليفه بود و برادرش استاد الدار ، و او خود در زمان كودكى به زىّ صوفيّه درآمده درويشى اختيار كرده بود ، وفات يافت . از بقاع خير مدرسه و رباطى و مسجد جامعى در بغداد از آثار او مانده . و از مشاهير اهل حديث خلف بن عبد الملك كه به قرطبى « 2 » اشتهار دارد نيز در اين سال وفات يافت . وى را تصانيف بسيار است .
--> ( 1 ) . رجوع شود به پاورقى 3 ، صفحهء 2948 كتاب . ( 2 ) . در متن : قرطى . وى ابن بشكوال اندلسى قرطبى ( 494 - 578 ق ) ، محدث و مورخ كه كتاب الصلة او داراى شهرت فراوان است .