و در ماه صفر اين سال در ولايت شام و جزيره و حلب زلزله‌هاى عظيم شد . خصوصا در شام و حلب كه هرشب چند دفعه زمين مىلرزيد و آوازى هولناك به گوش خلايق مىرسيد . و عمارات عاليه از آن لرزش‌ها روى به خرابى نهادند و كار به جايى رسيد كه اهل حلب از خانه‌هاى خود بيرون آمده چند روز در صحرا مىبودند . و در يك شب - چنانچه در تاريخ ابن اثير آورده - هشتاد نوبت در حلب لرزش زمين ظاهر شد . و در شام از چهارم ماه صفر ، زلزله ظاهر شد و تا نوزدهم‌ماه مذكور ، هرروز از روز پيشينه سخت‌تر مىلرزيد و در بيستم صفر بالكليّه بر طرف شد و مردم به حال خود آمدند . و از اعيان وزرا وزير شرف الدّين انوشيروان بن خالد « 1 » ، كه وزارت خليفه مسترشد باللّه و سلطان محمود و سلطان مسعود كرده بود ، و بعد از آن خود را به اختيار خود عزل نموده در گوشه نشست و آخر الأمر ، باز او را تكليف وزارت كردند . و اندك زمانى باز به آن مهم خطير اشتغال نمود و باز دست خود از آن مهم بازداشت و در بغداد قرار گرفت ، در ماه صفر اين سال داعى حق را لبيك‌گويان از اين عالم فانى رجعت نمود . « 2 » او را اوّلا در سراى خودش دفن كردند ، آخر الأمر ، بنابر وصيّت او از آنجا برآورده به مشهد امير المؤمنين علىّ بن ابى طالب ، عليه السّلام ، كه به نجف اشرف اشتهار دارد برده در آنجا مدفونش ساختند . و او در تشيّع آيتى بود از آيات . و در زمان وزارت او آن طايفه مرفه الحال بودند . گويند كه باعث بر تأليف مقامات حريرى او بود . و در ماه ربيع الاوّل اين سال سلطان مسعود به بغداد آمد و با مردم آنجا سلوك مشفقانه نمود ، چنانچه سپاهيان خود را از خانهء رعايا نزول گرفتن ، منع بليغ كرد [ 67 ب ] و در اين باب آن مقدار مبالغه كرد كه جمعى را به سياست رسانيد . از اين جهت اهالى بغداد شب و روز او را دعا مىكردند و در اطاعت و انقياد او دقيقه‌اى از دقايق نامرعى نمىگذشتند . « 3 » آرى پادشاهان عادل ، محبوب رعايااند . و هم در اين سال ، فرنگان به ولايت بانياس از اعمال شام درآمده اكثر قصبات آن ولايت را خراب كردند و اموال و مواشى بسيار بردند . چون اين خبر به دمشق رسيد ، جمال الدّين محمّد لشكرى آراسته به دفع ايشان فرستاد . امّا تا رسيدن اين لشكر ، فرنگان كار خود ساخته ، از آن ولايت بيرون رفته بودند و سپاه دمشق به گرد ايشان نرسيده بازگشتند .

--> ( 1 ) . در متن : ابن شيروان بنى خالد . تصحيح براساس النجوم الزاهرة و الكامل . او معاصر خواجه نظام الملك بود و كتاب « صدور زمان الفتور و فتور زمان الصدور » از تأليفات اوست . ( 2 ) . ابن تغرى بردى وفات انوشيروان را در رمضان سال 532 ه . ق ذكر كرده است . - النجوم الزاهرة ، ج 5 ، 261 - 262 . ( 3 ) . و نيز دستور داد باج‌هاى مرزى و بازرگانى را موقوف دارند و دستور العمل مزبور را در لوحه‌هايى بنويسند و آنها را بر در مساجد و بازارها بزنند . باعث اين حركات انسانى وى ، وزيرش ، كمال خازن ، بود .