ارسلان شد . قلج ارسلان نيز سپاه بسيار به‌هم رسانيده در مقام مدافعت قيصر روم درآمده ، بعد از اشتعال نايرهء جدال و قتال ، قيصر روم طاقت مقاومت نياورده روى به گريز نهاد . و قلج ارسلان جماعتى كثير از بزرگان روم دستگير نمود و خلقى بىشمار را به قتل رسانيد . و در اين سال در بغداد تگرگ افتاد كه اكثر تگرگ‌ها برابر نارنج و بعضى را وزن كردند نه رطل « 1 » عراقى عرب مىشد . و به‌واسطهء اين تگرگ چندين خانه و مردم و حيوانات خراب و هلاك شدند . و هم در اين سال در بغداد ميانهء محلّهء باب البصره و محلهء كرخ نزاع و خصومت به جايى رسيد كه يك هفته على الاتّصال جنگ مىكردند و جمعى كثير از جانبين به قتل رسيدند . و منشأ نزاع ميانهء اهل اين دو محلّه آن بود كه چون آب دجله زياد شد ، اهالى محلّهء كرخ گرد آن محلّه بند مضبوط بستند كه آب مطلقا به محلّه ايشان ضررى نرسانيد ، بلكه به آن بند رسيده بازگشت و روى به محلهء باب البصره نهاد و مسجدى را كه بر دروازهء آن محلّه واقع شده بود و آن را مسجد شجره گفتندى با آن درخت از بيخ كند ، فرياد برآوردند كه « انقلعت الشّجره ، لعن اللّه العشره ! » « 2 » بنابراين اهل باب البصره در مقام مخاصمت درآمدند و هرچند خليفه مردم را فرستاد كه ايشان را از محاربه منع نمايند فايده نكرد ؛ چه ، اوّلا علاء الدّين تنامش را به منع ايشان فرستاد . و چون او شيعه بود ، جانب اهل كرخ گرفته در مقام آزار اهل باب البصره شد . ايشان دروازه‌هاى محلّهء خود بسته به جنگ درآمدند ، بعد از آن ، خليفه علاء الدّين تنامش را بازگردانيده شخصى ديگر را فرستاد ، كه او نيز بنابر تعصّب مذهب جانب اهل باب البصره را گرفته خواست كه با اهل كرخ زيادتى نمايد . اين معنى نيز مؤدّى به فساد بيشتر مىشد . بنابراين خليفه دست از ايشان بازداشته تا [ 133 ب ] بعد از يك هفته خودى خود دست از جنگ بازداشتند و هركدام به خانهء خود رفتند . و در اين سال از اعيان علماى نحو ابو محمّد سعيد بن المبارك كه به ابن دهّان اشتهار داشت در موصل وفات يافت . وى در زمان خود امام نحويان بود و در آن علم مصنّفات بسيار دارد . « 3 »

--> ( 1 ) . واحدى است برابر دوازده اوقيه ، مساوى 84 مثقال . - فرهنگ معين . ( 2 ) . يعنى : « درخت از جا كنده شد . خدا گروه عشره را لعن كند » منظور از عشره در اينجا « عشره مبشره » - ده نفر از اصحاب نخستين رسول اللّه ( ص ) كه وعده ورود به بهشت به آنها داده شده - است . مراد از جمله اين است كه لعن اين ده نفر ، موجب خشم سنّيان شده و كار به زدوخورد كشيده است . - توضيح مترجم الكامل ، ج 22 ، پانوشت ص 90 . ( 3 ) . وفات وى بنابر اتفاق بيشترينهء مورخان همچون ابن تفرى بردى در شوال 569 صورت گرفته است . - النجوم الزاهرة ، ج 6 ، ص 72 . از او آثارى همچون الاضداد ( نجف 1373 ه . ق ) ، و الفصول فى العربية ( بيروت ، 1409 ه . ق ) به چاپ رسيده است .