قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى
3085
تاريخ الفي ( فارسى )
نهر الجوز « 1 » بود . و ملك نور الدّين بعد از گرفتن اين قلاع تمامى آنها را پر از غلّه و آذوقه ساخته به مردان كارى معتمد سپرد . و در هرقلعه بيست ساله آذوقه فرستاد . و از جمله وقايع اين سال آنكه عبد المؤمن ، ابى حفص [ عمر بن ابو يحيى ] هنتانى « 2 » را با بيست هزار نفر در كشتى نشانده به غرناطهء اندلس فرستاد . چون ابى حفص به حوالى آن بلاد رسيد ، اوّلا شهر غرناطه را محاصره نمود . احمد بن ملحان ، صاحب مدينهء وادىآش « 3 » ، با سپاه خود آمده بود ابى حفص ملحق شد . ابراهيم بن همشك ، صهر ابن مردنيش نيز با سپاه خود به ايشان متفق شد . و چون اين جماعت به ابى حفص متفق شدند ، مصلحت در آن ديدند كه اولا [ 85 الف ] بر سر ولايت ابن مردنيش ، كه صاحب بلاد شرقيهء اندلس است ، بايد برفت . بنابراين ، ابى حفص هنتانى « 4 » با سپاه فراوان عنان عزيمت به صوب ولايت ابن مردنيش « 5 » منعطف داشت . و ابن مردنيش چون از توجّه ايشان اطّلاع يافت ، كس نزد ملك برشلونه « 6 » فرنگى فرستاده از وى امداد خواست . ملك برشلونه ملتمس ابن مردنيش را مبذول داشته ده هزار سوار از براى امداد او فرستاد . و ابى حفص چون به بلقواره « 7 » - كه از آنجا تا به مرسيه « 8 » ، كه پايتخت ابن مردنيش بود يك مرحله بيش نبود - رسيده بود خبر رسيد كه لشكر بسيار از ملك برشلونه فرنگى به مدد ابن مردنيش آمده به شهر مرسيه درآمدند . بنابراين ، ابى حفص ترك عزيمت مرسيه نموده عنان عزم به صوب مدينهء المريه « 9 » كه از اعظم بلاد فرنگان آن حدود بود منعطف داشته ، آن شهر را محاصره نمودند . آخر الأمر ، چون بهواسطهء صعوبت راهها ، غلّه در اردوى ابى حفص روى به كمى نهاد و قحطى به جايى رسيد كه مردم از گرسنگى به هلاكت رسيدند ، ابى حفص هيچ مهمّ نساخته ، به جانب اشبيليه بازگشت . و در اين سال از مشاهير شعراى عرب جرير و فرزدق كه هردو معاصر و معاند يكديگر بودند ، وفات يافتند . و فرزدق اكثر اوقات در حلب مىبود و نامش ابو الحسين احمد بن ميز بود . و جرير در دمشق مىگذرانيد و در همان شهر فوت شد و نام و كنيت او ابو عبد الله محمّد بن نصر بود . « 10 »
--> ( 1 ) . ناحيهاى خوشآبوهوا ميان حلب و البيره . ( 2 ) . هرسه نسخه : عنانى . ( 3 ) . شهرى در اندلس از توابع البيره . ( 4 ) . ق ، ش : ابى حفض هينانى . ( 5 ) . ق : ابن مرديس . ( 6 ) . هرسه نسخه : بن شلونه . بارسلون امروزى . ( 7 ) . هرسه نسخه : بلفوان . ( 8 ) . ق : حرسيه . ( 9 ) . ق ، ش : مربته ؛ م : مرتبه . ( 10 ) . سطور اخير دربارهء فوت فرزدق ( مداح بنى اميه و متوفاى 110 ه . ق ) و فوت شاعر معاصرش ، جرير ، به اشتباه و خطا ثبت شده است . و هيچ ارتباطى به مطلب و سال مورد بحث ندارد .