قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى
2299
تاريخ الفي ( فارسى )
و در اين سال ، ابو كامل علىّ بن محمّد بن الصلهنجى « 1 » ، كه از عظماى امراى علويه بود ، ولايت يمن را از دست عباسيّه انتزاع نموده در تمامى آن بلاد شعار علويّه را ظاهر ساخت و خطبه و سكّه به نام المستنصر باللّه گردانيد . و در اين سال ، در مكّهء معظّمه ، ازادها اللّه شرفا و تعظيما « 2 » ، آنچنان قحطى و گرانى پيدا شد كه اكثر غربا از آنجا متفرّق شدند و ساكنان آنجايى چون قدرت رحل و ترحال نداشتند بر الم جوع و گرسنگى مصابرت مىنمودند ، و اكثرى از گرسنگى هلاك مىشدند تا آنكه حقّ ، سبحانه و تعالى ، از كمال كرم و فضل خود لشكر ملخى برايشان فرستاد كه كوه و صحرا و معمورهء مكّه پر از ملخ شد . عربان آن را از جمله انعامات الهى و الطاف نامتناهى دانسته جميع ملخات را گرفته ذخيرهء روز كار ساختند و آن سال اوقات به ملخ گذرانيدند « 3 » . و در تاريخ ابن كثير شامى مسطور است كه در اين سال ، از محدّثين مشهور علىّ بن حسن بن علىّ بن محمّد التنوخى كه نزد حكّام اعتبارى [ 271 ب ] تمام داشت و مدّتى مديد قضاى مداين به او تعلّق داشت ، در سن هشتاد و دو سالگى وفات يافت . وى صدوق و متّقى بود ؛ غايتش آنكه ميل به رفض « 4 » داشت . و عجب از ديانت ابن كثير كه شخصى متّهم به اينچنين عيب را صدوق و متّقى گفته .
--> ( 1 ) . ق : صهلجى ؛ الكامل : صليحى . ( 2 ) . خداوند شرف و عظمت آن را افزون گرداناد . - و . ( 3 ) . ابن أثير دربارهء علّت قحطى و گرانى در مكّه مىنويسد : « عدم نيضان [ ؟ ] نيز بر معمول همهساله بود ، و طعامى از آنجا [ مصر ] حمل به مكّه نشده بود . » ؛ - ترجمهء الكامل ، ج 16 ، ص 318 . ( 4 ) . رفض : خروج از دين ، لقبى طعنهآميز كه اهل سنت درباره شيعه به كار مىبردند . - و .