قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى
2943
تاريخ الفي ( فارسى )
يافته فرمود كه بزرگان آن طايفه را گرفته بر دار كشيدند . چون خليفه اين خبر شنيد از گرفتن موصل نااميد شد ، لهذا بعد از سه ماه كه دور شهر موصل محاصره داشت و هيچ كارى نكرد ، به جانب بغداد مراجعت نمود . در بعضى تواريخ مسطور است كه سبب مراجعت خليفه از موصل آن بود كه امير عماد الدّين آوازه انداخت كه سلطان مسعود متوجّه بغداد است . « 1 » اين خبر چون به گوش خليفه رسيد درساعت در كشتى سوار شده از موصل متوجّه بغداد شد و در روز عرفه به شهر بغداد درآمد . و از جمله وقايع اين سال آنكه در ماه شوّال شمس الملوك [ 53 الف ] شهر حمات را از دست نوّاب امير عماد الدّين زنگى گرفته به حوزهء تصرّف خود درآورد ؛ چه ، قبل از اين ، در وقايع سنوات گذشته قلمى شد ، كه امير عماد الدّين اتابك به چه مكر و حيله آن شهر را از دست تاج الملوك گرفته بود ، الحال چون شمس الملوك قلعهء بانياس را گرفته به دمشق درآمده بود ، در ماه رمضان خبر رسيد كه خليفه مسترشد باللّه كار بر اهالى موصل تنگ ساخته عن قريب است كه شهر را فتح نمايد . شمس الملوك چون اين خبر شنيد ، دانست كه امير عماد الدّين الحال قوّت جنگ كردن با او ندارد . پس فرصت غنيمت دانسته در اواخر شهر رمضان ، از دمشق بيرون آمده متوجّه شهر حمات گشت و هرچند امرا و اركان دولت او را منع نمودند و از امير عماد الدّين او را مىترسانيدند ، قبول نكرد ، تا آنكه روز عيد شهر حمات را محاصره نموده جنگ درانداخت . آن روز تمام روز جنگ كردند و چون شب درآمد هر يكى به جاى خود قرار گرفتند . در دويم عيد شمس الملوك جبرا و قهرا جنگ كرده شهر را فتح نمود . والى شهر ساعتى قلعه را ضبط نموده شروع در جنگ كرد . آخر الأمر طاقت مقاومت نياورده امان خواسته قلعه را نيز تسليم شمس الملوك كرد . شمس الملوك بعد از فتح قلعهء حمات عنان عزيمت به صوب قلعهء شيزر « 2 » منعطف داشته آن قطعه را نيز از دست بنى منقذ انتزاع نمود و به حيطهء تصرّف خود درآورد . از بعضى تواريخ چنين ظاهر مىشود كه شيزر را غارت فرموده قلعه را محاصره كرد . آخر الأمر صاحب قلعه مبلغى عظيم نزد شمس الملوك فرستاده از وى التماس نمود تا از سر قلعهء او درگذشته باز به جانب دمشق مراجعت كند . و او چنين كرد . « 3 »
--> ( 1 ) . ابن اثير تصريح بر اين دارد كه « امير نظر خادم از اردوى سلطان مسعود پيش او آمده و از طرف سلطان به وى پيامى رسانده بود كه رفتن او به بغداد را واجب مىساخت . » - الكامل ، پيشين . ( 2 ) . شهر و قلعهاى در شام در حوالى حمص . - سمعانى ، الانساب ، ج 3 ، ص 179 . ( 3 ) . ابن اثير ، الكامل ، ج 11 ، ص 7 .