قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى

2289

تاريخ الفي ( فارسى )

ابو سعد از توجّه او خبر يافته در مقام استعداد محاربه و مقاتله شده از شيراز به استقبال او بيرون شتافت . ميانهء هردو برادر جنگ عظيمى روى نمود . آخر الأمر ، نسيم نصرت و ظفر بر پرچم علم ابو سعد وزيد و ابو منصور گريخته پناه به قلعهء مهندر « 1 » آورد . بار ديگر مكرّر ميانهء ايشان محاربات واقع شد . اتّفاقا ، در جميع مراتب ابو سعد غالب بود . آخر الأمر ، چون ابو منصور ديد كه به هيچ‌وجه بر ابو سعد غلبه نمىتواند كرد و در هر نوبت خلقى بسيار از سپاه او ضايع و هلاك مىگشت ، دانست كه تا طالع او در هبوط است جدّ و سعى فايده نخواهد داد . بالضّروره ترك جنگ و جدال نموده در قلعهء مهندر فرونشست و چندگاه در آن قلعه مىبود تا آنكه آخر الأمر ، باز به ولايت فارس [ راه ] « 2 » پيدا كرد ؛ چنانچه عن‌قريب مذكور خواهد شد . ان شاء اللّه تعالى . و از جمله وقايع اين سال آنكه در ماه شعبان اين سال قبيلهء بنى قره و المستنصر باللّه علوى به واسطهء امير ساختن مقرّب « 3 » نام شخصى بر ايشان ، اظهار تمرّد و عصيان نموده در موضع حيره مقابل مصر جمعيّت كردند و مستنصر لشكرى انبوه به دفع ايشان فرستاد . اتّفاقا مستنصر بعد از مجادله و مقاتلهء بسيار ، طاقت مقاومت نياورده روى به هزيمت نهادند . بنى قره به واسطهء آن غلبه مغرور شده دست تعدّى و نهب دراز كردند و مستنصر درصدد قلع و قمع ايشان شده مصلحت چنان ديد كه اين جماعت از يك قبيله‌اند و بر سر يكديگر كشته مىشوند ، دفع ايشان را قبيله‌اى ديگر بايد كه از روى غيرت در مقام محاربه و مقاتلهء ايشان ثبات قدم ورزيده از عار فرار مجتنب باشند ، و الّا اين لشكرهاى متفرّقه هرچند اضعاف مضاعف ايشان باشند از مقاومت ايشان عاجز خواهند بود ؛ چه ، از لشكر متفرّقه كشتن يكى موجب الم ديگرى نمىشود ، بلكه آن ديگرى را چون نظر بر كشته افتد در مقام نجات خود درآمده البته راه گريز پيش مىگيرد . لهذا حكما گفته‌اند كه : تا در ميان آزاد لشكر ، اتّحاد به جايى نرسد كه تمامى آن مردم را يك كس تعقّل توان نمود ، ظفر آن لشكر بر دشمن از جملهء محالات است . و يقين است كه هيچ اتّحاد برتر از اتّحاد قرابت نيست . القصّه ، مستنصر ، قبايل عرب از بنى طىء و بنى كلب و بنى اسد و غير ايشان را جمع كرده دفع بنى قره را به ايشان حواله فرمود . و چون بنى قره بر حقيقت حال اطلاع يافتند از حيره برخاسته متوجّه بحيره شدند و اكثر اين قبايل جمعيت نموده هر يكى از اينها به طرفى از اطراف متوجّه جنگ بنى قره گشتند . در ماه ذيقعدهء ميانهء بنى قره و آن قبايل محاربه‌اى عظيم واقع شد و خلقى بىشمار از بنى قره به قتل رسيد و بقيّة السّيف هزيمت يافته در جبال متفرّق

--> ( 1 ) . الكامل : بهند . ( 2 ) . افزودگى ميان دو قلاب از ويراستار است . ( 3 ) . م ، ق : قرب .