بسيار از اسب و اسلحه و خيمه و ساير نفايس بىشمار به دست آورده در دامن كوه حذران توقّف نمودند . و در مضمون اين جنگ بعضى از شعراى عرب گفته‌اند : و انّ ابنَ باديس لِأفضَلُ مالِكٍ « 1 » * وَ لكن لِعُمرى ما لَدَيه رجالٌ ثلثون ألفاً مِنهُم غَلَبَتهُم « 2 » * ثلاثة الفٍ ان « 3 » ذو المحالِ « 4 » يعنى : بدرستى كه ابن باديس پادشاهى بزرگ است ، و ليكن سوگند به جان خود كه نزد او مردان كارى نيستند ؛ چه ، سى هزار سوار او را سه هزار سوار عرب مغلوب ساختند . و هر آينه اين از جمله محالات مىنمود . القصّه ، معزّ بن باديس بعد از اين هزيمت در مقام زر دادن و سپاه گرفتن برآمد . در اندك فرصت بيست و هفت هزار سوار تازه‌زور به هم رسانيده در روز نحر « 5 » در وقتى كه امراى عرب به نماز عيد مشغول بودند بر ايشان ريخت . عربان فى الحال بر اسبان سوار شده متوجّه حرب ايشان شدند . و چون چشم سپاه معزّ از ايشان ترسيده بود در حملهء اوّل ، از قبيلهء صنهاجه سه هزار و سيصد كس به قتل رسيدند و باقى آن قبيله روى به هزيمت نهاده از ميانهء لشكر معزّ بيرون رفتند . و معزّ خود با قبيلهء زناته و جمعى كثير از غلامان ثبات‌قدم ورزيده داد مردى و مردانگى مىداد ، امّا عربان ، كه آن روز عدد ايشان به هفت هزار سوار رسيده بود ، در رنگ شيرى كه بر رمهء گوسفندان حمله آورد در هر حمله ، جمعى كثير از ايشان را هلاك مىساختند و بىملاحظه خود را بر افواج معزّى مىزدند و رخنه در ايشان مىانداختند . القصّه ، معزّ چون ديد كه طاقت مقاومت ايشان ندارد و اقبال ايشان زياده از ادبار اوست ، بالضّروره دل از قيروان بركنده عنان عزيمت به جانب مهديّهء مغرب ، كه تميم بن معزّ در آنجا بود ، منعطف داشت . پسرش چون از توجّه پدر خبر يافته به استقبال او شتافته مراسم خدمتكارى و وظايف فرمانبردارى به جاى آورده او را در مهديّه فرود آورد . و امراى عرب قيروان را متصرّف شدند و مونس بن يحيى شهر باجه « 6 » را ، كه از مشاهير بلاد آن ديار است ، فتح نمود . القصّه در مدّت پنج و شش سال تمامى ولايت مغرب را مسخّر ساخته باز خطبهء المستنصر باللّه را بر منابر خواندند .

--> ( 1 ) . ق : مالكه . ( 2 ) . م ، ق : عليتهم ؛ ش : علتهم . ( 3 ) . ظاهرا به‌جاى « ان » مىبايد « من » صحيح باشد . - و . ( 4 ) . م ، ق : ثلة الاف ان ذا المحال . ( 5 ) . عيد قربان ، عيد اضحى ، برابر با دهم ذيحجّة الحرام . ( 6 ) . باجه : قصبه‌اى است در افريقا و بر كوهى مسمّى به « عين الشمس » واقع در هشتاد و هشت هزار گزى مغرب تونس ؛ - قاموس الأعلام .