قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى

2281

تاريخ الفي ( فارسى )

فلاحت و زراعت بودند ، از اهل وزارت و رياست و وزير آن ولايت ساخته بود و معزّ بن باديس از وزارت او بسيار استنكاف مىورزيد تا آنكه با او مطلقا حرف نمىزد و او را لايق خطاب خود نمىدانست . چون مهمّات معزّ بن باديس به واسطهء وزارت حسن مذكور به آنجا رسيد كه ولايت افريقيه و نواحى آن از دست تصرّف علويه بيرون رفت و شعار عباسيه در آن ولايت شايع شد « 1 » ، حسن در مقام حيله و مكر درآمده همّت بر آن گماشت كه آن ولايت را از دست معزّ بن باديس انتزاع نمايد و باز در حوزهء تصرّف اولياى دولت المستنصر باللّه علوى دارد . بنابراين ، المستنصر باللّه علوى را بر اين داشت كه اين ولايت را از دست معزّ بن باديس به غير از دو قبيلهء عرب ، كه عبارت از بنى رعبه « 2 » و بنى رياح‌اند ، كسى ديگر ، بيرون نمىتواند آورد ؛ چه ، مردان اين دو قبيله به وجود كثرت شجاعت و نجدت اتّصاف دارند . امّا چون هميشه ميانهء اين دو قبيله با يكديگر نزاع و خصومت است ، اوّلا ايشان را با يكديگر مصالحه بايد فرمود و مبانى مودّت و محبّت را ميانهء ايشان استحكام بايد نمود ، بعد از آن ، ايشان را بايد فرمود كه به آن ولايت رفته آنچه مفتوح سازند حكومت آن مواضع متعلّق به ايشان باشد . القصّه ، المستنصر باللّه اين تدبير را معقول دانسته ، اوّلا ميانهء آن دو قبيله مواد نزاع و خصومت را برانداخت و رؤساى هردو طايفه را فرمود تا با يكديگر به امور مصادقت و دامادى پرداخته از مرتبهء صداقت به درجهء قرابت رسيدند . بعد از آن ، ايشان را به ولايت قيروان و افريقيه تعيين نموده انواع رعايت نسبت به ايشان به‌ظهور رسانيد و فرمود كه : مدد ما به لشكر و به مال پىدرپى مىرسد و آنچه شما از ولايت معزّ بن باديس فتح خواهيد كرد حكومت آن ديار بر وجهى كه بزرگان شما صلاح خواهند دانست ، به شما متعلّق خواهد بود . القصّه ، چون آن دو قبيلهء ذىشوكت و كثرت به ولايت افريقيه درآمدند ، اوّلا ، به زمين نزفه ، كه يك سركارى است از چندين سركارات افريقيه ، رسيدند ؛ آنچنان نزه « 3 » و پرآب و علف يافتند كه با خود قرار دادند كه تا رمقى در جان دارند از سر اين ولايت درنگذرند . و چون حسن على ماروردى جدّ و جهد امراى اعراب را در باب انتزاع ولايت افريقيّه از تصرّف معزّ بن باديس مشاهده نمود ، دانست كه ايشان به آن چنان عاشق صادق آن ولايت شده‌اند كه احتياج به محرّكى داشته باشند از روى اطمينان خاطر مكتوبى به معزّ بن باديس نوشت كه : « اما بعد ، فقد ارسلنا اليكم خيولا فحولا فحملنا عليها رجالا كهولا ليقضى اللّه امرا كان مفعولا . »

--> ( 1 ) . شعار عباسيان ، رنگ سياه بود و شعار فاطميّان مصر ، رنگ سفيد . ( 2 ) . الكامل : بنى زعبه . ( 3 ) . نزه : خوش و خرم . - و .