قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى

2737

تاريخ الفي ( فارسى )

بن ارتق ، هر دو ، كس پيش من فرستاده اظهار و اطاعت و انقياد من مىكنند و مرا بر محاربهء سلطان ترغيب و تحريض مىنمايند . در اين وقت ، از امراى سلطان ، قرواش بن شرف الدّوله و كرناوى بن خراسان تركمانى و ابن عمران فضل بن ربيعة بن حازم بن جراح الطايى ، كه پدران او صاحب بلقا و بيت المقدّس بودند ، با لشكرهاى خود به بغداد آمده در سلك ملازمان سلطان منتظم گشتند . و حال آنكه فضل بن ربيعهء مذكور قبل از اين حادثه به واسطهء آنكه وقتى كه در بيت المقدّس مىبود گاهى متابعت خلفاى مصر مىكرد و گاهى با فرنگ همداستان مىشد . بنابراين ، اتابك طغدكين او را از آن ولايت رانده بيرون كرده بود و او پناه به سيف الدّوله برده بود و سيف الدّوله او را به اعزاز و اكرام تمام پيش آمده روز اوّل مبلغ هفت هزار دينار زر سرخ با چندين تحف و هدايايى ديگر به او انعام فرمود و او مدّتى در پيش سيف الدّوله مىبود تا آنكه چون اين حادثه واقع شد فضل بن ربيعه با مردم خود از پيش سيف الدّوله گريخته به ملازمت سلطان آمد و سلطان او را بسيار تعظيم و تكريم نموده در مجلس او را با اصحابش به خلعتهاى پادشاهانه سرافراز ساخته سراى امير سيف الدّوله ، كه در بغداد داشت ، به او عنايت فرمود . و سلطان از بغداد بيرون آمده [ 329 الف ] متوجّه حلّه شد . در منزل اوّل فضل مذكور از سلطان رخصت گرفت كه با متابعانش از راه بريّه متوجّه حلّه شود كه مبادا سيف الدّوله به مجرّد شنيدن توجّه رايات سلطانى به جانب حلّه ، از راه بريّه متوجّه آن صوب گردد . بنابراين ، فضل به آن صوب رفته از أبنار عبور نمود . و سلطان در ماه جمادى الاولى ، امير محمّد بن بوقاى تركمانى را حكم فرمود كه به واسط رفته عمّال و نوّاب امير سيف الدّوله را از شهر بيرون كرده غير از متعلّقان او ، به هيچ احدى آزار نرساند . امير محمّد بن بوقا به واسط رفته عمّال و نوّاب سيف الدّوله را بعد از نهب و غارت بيرون كرد و بعد از آن جمعى از دليران سپاه خود را به جانب بلدهء « قوسان » ، كه نيز از ولايات سيف الدّوله بود ، فرستاد . آن جماعت به بلدهء قوسان رفته دست به نهب و غارت برآورده از اهالى آن شهر هيچ احدى را سالم نگذاشتند . چون اين خبر ، به سمع سيف الدّوله رسيد ، پسر عمّ خود ثابت بن سلطان را با لشكرى انبوه به دفع آن جماعت فرستاد . چون ثابت به ايشان رسيد ، بعد از تلاقى فريقين و اشتعال نايرهء جدال و قتال ، ثابت طاعت مقاومت نياورده روى به هزيمت نهاد و تركان ايشان را تعاقب نموده اكثرى را به قتل رسانيدند و ثابت بن سلطان در آن معركه زخم خورده از پيش بيرون رفت . تركان بعد از اين فتح ، باز روى به مدينهء واسط آورده شروع در تاخت و تاراج نمودند . محمّد بن بوقا چون اين خبر شنيد ، به طريق ايلغار عنان عزيمت به صوب واسط منعطف داشته سپاه