قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى
2703
تاريخ الفي ( فارسى )
مصر نمىرفتند و اگر به حجّ مىآمدند در حين مراجعت مطلقا عبور ايشان به مصر نمىافتاد ؛ چه ، در اوايل هرچند امير الجيوش مصر امير بدر در مقام آن شد كه مغاربه را با خلفاى علويه رام سازد فايده نداد . بنابراين ، حكم فرمود كه هر مغربى را كه مصريان بيابند به قتل رسانند . لهذا در زمان امارت او هيچ مغربى در مصر نمىنهاد . و چون امير بدر از ميان رفت و امارت جيوش آن ديار به پسرش امير افضل قرار گرفت ، امير افضل به ملايمت و مدارا و كثرت احسان ، آنچنان مغربيان را مطيع و منقاد خود گردانيد كه اكثر مغاربه به مصر مىآمدند و از طرف امير افضل به جنگ فرنگ مىرفتند . و اين دو نفر نيز از جمله كسانى بودند كه از مغربزمين به مصر آمده با اهل مصر مختلط شده بودند ، و چون روى رفتن به مغرب نداشتند ، از راه مكّه به بغداد آمدند و واعظ بعد از چند روز ، از بغداد باز به قصد جهاد فرنگ رفت و در جنگ ايشان كشته شد . هم در اين سال ، قاضى ابو العلاء صاعد بن ابو محمّد نيشابورى ، كه از مشاهير فقهاى حنفيه آن زمان بود ، در جامع اصفهان به دست باطنى به قتل رسيد . و هم در ماه محرّم همين سال ، قاضى بصره ابو الفرج عبد اللّه الحسن ، كه از اعاظم فقهاى شافعيه بود ، و در فقه از تلامذهء ماوردى و ابو اسحاق شيرازى بود و در نحو از تلامذهء رقى و رهان و ابن برهان بود در سنّ هشتاد و سه سالگى وفات يافت . هم در محرّم اين سال ، سهل بن احمد بن على الازعيانى كه بعد از تبحّر در علوم ظاهر ، ترك مناظره و مباحثه نموده و در رباطى كه خود بنا كرده به عبادت الهى و اداى وظايف شرعيّه ، سيّما قرائت قرآن ، اشتغال داشت تا آنكه در اين سال ، داعى حقّ را اجابت كرده به منزلى كه جهت او مهيّا و مستعد بود انتقال نمود . و در ماه صفر اين سال ، امير مهارش بن محلى بن عكيث كه خليفه ، القائم بامر اللّه ، در حادثهء بساسيرى ، يك سال در حديثه پيش او مىبود در سنّ هشتاد سالگى وفات يافت . او را خيرات و مبرّات بيش از حدّ بود .