قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى
2263
تاريخ الفي ( فارسى )
از فرزندان او ، ابو نصر فيروز ، كه ملقّب به « ملك رحيم » گشت ، اعيان و اركان دولت را جمع آورده با ايشان مشورت نمود كه : بعد از پدرم شما كه را لايق حكومت مىدانيد ؟ ايشان به اتفاق او را به حكومت نشانيده با او بيعت كردند . و خليفه القائم بامر اللّه ، در باب ملقّب ساختن او به « ملك رحيم » بسيار مناقشه كرد كه : اين اسم از خواص اسماء الهى است . امّا آخر الأمر ، چون مبالغهء او در آن باب از حدّ گذشته ناچار به « ملك رحيم » ملقّب گشت . و در اين وقت ، ابو على كيخسرو بن كاليجار در بصره مىبود ؛ او نيز به برادر خود ملك رحيم بيعت كرد . القصّه ، حكومت عراق عرب و خوزستان و بصره بر وى قرار گرفت ، امّا بر فارس و كرمان ابو منصور استيلا يافته بود . و ملك رحيم چون از وى ملاحظهء تمام داشت ، در همين سال برادر خود ابو سعد خسرو شاه را با لشكرى انبوه به عزم تسخير ولايت فارس و انتزاع از دست ابو منصور فرستاد . و چون ابو سعد خسرو شاه به حوالى شيراز رسيد ، ابو منصور نيز سپاه جمع آورده متوجّه حرب او شد . بعد از تلاقى فريقين ، نايرهء جدال و قتال اشتعال يافت و از طرفين جماعتى به قتل رسيدند . آخر الأمر ، نسيم نصرت و ظفّر بر پرچم علم ابو سعد خسرو شاه وزيد و ابو منصور را با والدهاش گرفته پيش ملك رحيم بردند . اين واقعه در ماه شوّال اين سال به ظهور رسيده بود . و در تاريخ ابن كثير شامى مسطور است كه چون اتراك و غلامان ابو كاليجار بعد از فوت او دست غارت و تاراج به خزاين او دراز كردند ، كنيزان حرم او سراپردهها و خيمهها را آتش زدند ؛ چنانچه تمامى خيمهها غير از خيمهاى كه ابو كاليجار در آنجا بود بسوخت . و ملك رحيم بعد از وى چون بر سرير حكومت نشست ، روز ديگر به دار الخلافه رفت و خليفه ، هفت خلعت بر وى پوشانيد و سوارى و طوقى و تاجى با عمامهء سياه و صافى چنانچه متعارف بود به وى ارزانى داشت . و هم در اين سال ، خليفه ، القائم بامر اللّه ، از براى پسر خود ابو العباس احمد بن القائم بامر اللّه را وليعهد خود ساخته فرمود تا نام او را بر منابر بلاد اسلام به ولايتعهدى ياد كردند . و از اعيان زمان ، حسن بن عيسى بن المقتدر باللّه ابو محمّد عباسى « 1 » ، كه با وجود قدرت و ميل جميع خلايق به خلافت او ، ترك آن منصب كرده به تحصيل علوم اشتغال مىداشت ، در اين سال بعد از آنكه نود و هفت سال از عمر او گذشته بود ، وفات يافت . او را بنابر وصيّت او ، بىتابوت نزديك به قبر أحمد بن حنبل كردند .
--> ( 1 ) . الكامل : ابو الحسن محمّد بن حسن بن عيسى بن المقتدر باللّه . وى از راويان حديث بود .