سروح درآمدند شروع در نهب و غارت كرده آن شهر را بالكليّه خراب و مستأصل كردند و اهل و عيال مسلمانان را به اسيرى بردند . بعد از فتح بلدهء سروح ، به عزم تسخير مدينهء حيفا ، كه قريب به عكا واقع است ، متوجّه آن صوب شده و آن بلده را جبرا و قهرا از دست اهل اسلام انتزاع نمودند و از آنجا عنان عزيمت به عزم تسخير مدينهء رسوف منعطف داشته به حوالى آن بلده رسيدند . اهالى آن بلده ، چون طاقت مقاومت ايشان نداشتند ، بالضّروره امان خواسته شهر رسوف را به ايشان تسليم نمودند و در ماه رجب اين سال ، مدينهء قيساريّه را ، كه از مشاهير بلاد اسلام بود ، به ضرب شمشير متصرّف شدند . و در الكامل التّاريخ مسطور است كه در ماه رمضان اين سال ، خليفه ، المستظهر باللّه عباسى ، بر خلاف عادت خلفاى سابق به مسجد جامع قصر آمده به مراسم صلوة تراويح « 1 » قيام نمود و امر فرمود كه « بسم اللّه الرّحمن الرّحيم » را بلند بگويند . قبل از اين ، ترك جهر « 2 » به بسم اللّه الرّحمن الرّحيم بنابر مخالفت خلفاى علويّهء مصر بود كه ايشان بنابر مذهب خود هميشه در نماز جهر به تسميه « 3 » مىنمودند قرار يافته بود نه آنكه ترك جهر به تسميه مبتنى بر متابعت مذهبى از مذاهب اسلام بوده باشد ؛ چه ، در جميع مذاهب اسلام جهر به آن منقول است . غايتش چون عداوت ميانهء خلفاى علويهء مصر و خلفاى عباسى به واسطهء امور سلطنت از حدّ اعتدال تجاوز يافته سرايت در امور دينى نيز كرده از جملهء آثار آن عداوت ترك جهر به تسميه بود . و همچنين المستظهر باللّه حكم فرمود كه در نماز قنوت شافعيّه مىخوانده باشند . ملا سعد الدّين تفتازانى « 4 » در تلويح اصول فقه چنين آورده كه ترك جهر به بسم اللّه در زمان معاوية بن ابو سفيان شايع شد ؛ چه ، معاويه در آخر ايّام حكومت خود به مكّه رفت و بعد از اداى مراسم حجّ باز به شام آمد . و در آن ايّام ، انس بن مالك نيز در شام مىبود . القصّه ، چون معاويه حجّ گذارده به شام رفت در نماز ، ترك جهر به تسميه و ترك تكبيرات نمود . اتّفاقا ، روزى انس بن مالك در وقت نماز حاضر بود . چون آن نماز را مشاهده كرد ، روى به معاويه آورد و گفت : آيا بعد از آنكه به مكّه رفتى و مراسم حجّ بيت اللّه الحرام به جاى آوردى از نماز چيزى دزديدى ، و الّا پس تسميه و تكبيرات كه پيغمبر ما ، صلّى اللّه عليه و إله ، به جاى مىآورد كجاست ؟ معاويه گفت : تو نماز پيغمبر را كجا مىدانى ؛ به واسطهء آنكه تو در آن زمان كوچك

--> ( 1 ) . تراويح : جمع ترويحه ، نشستن‌ها ، جلسه‌ها ، منظور از صلوة تراويح نمازهايى است كه در شب‌هاى ماه رمضان خوانند . - و . ( 2 ) . جهر : بلند خواندن . ( 3 ) . تسميه : بسم اللّه الرّحمن الرّحيم گفتن . ( 4 ) . مسعود عمر بن عبد اللّه تفتازانى ، متولد هفتصد و بيست و دو هجرى در قريهء تفتازان نزديك فسا . گويند نخستين تأليف وى شرحى است بر التّصريف زنجانى كه آن را در شانزده سالگى نوشته است ؛ - ادوارد براون ، تاريخ ادبيات ايران ، ج 3 ، ص 373 به بعد .