قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى

2632

تاريخ الفي ( فارسى )

غلامان خاصهء خود گريخته به مدينهء بم كرمان رفت . اهالى بم او را تمكين نداده در مقام محاربه و مقاتله درآمدند . و چون امير تيرانشاه را قدرت مقاومت ايشان نبود ، بالضّروره فرار بر قرار اختيار نموده به جانب قلعهء سميرم رفت و اكثر اموال و اسباب و خزاين او را اهالى بم غارت كردند . چون امير تيرانشاه به نواحى قلعهء سميرم رسيد ، كس پيش امير آن قلعه ، كه محمّد بهستون بود ، فرستاده به او التجا آورد . محمّد بهستون او را به آن قلعه درآورده در مقام اطاعت و انقياد شده شرايط خدمتكارى به جاى آورد . در اين اثنا ، ارسلانشاه لشكرى بر سر قلعهء سميرم فرستاد كه تيرانشاه را به دست آورند و اگر محمّد بهستون مخالفت ورزد او را نيز گوشمالى بر اصل دهند تا عبرت ديگران شود . القصّه ، چون سپاه به حوالى قلعهء سميرم رسيدند محاصره نمودند . محمّد بهستون دانست كه او را با آن استعدادى كه دارد دفع سپاه ارسلانشاه كردن از جمله محالات است . بنابراين ، كس پيش امير تيرانشاه فرستاده پيغام داد كه : آنچه از لوازم مهماندارى از دست ما درآمد در انجام آن خود را معاف نداشتيم . اكنون لشكر ارسلانشاه اين قلعه را در محاصره دارند و ما را چون قوّت و قدرت مدافعت و ممانعت ايشان نيست مناسب آن است كه شما از اين قلعه بيرون رويد تا اين فتنه فرونشيند . من مرد مسلمان نيك‌اعتقادم ، به واسطهء تو دين خود را متهم نمىتوانم كرد . بنابراين ، تيرانشاه بالضّروره از سميرم بيرون رفته محمّد بهستون كس پيش سپاه ارسلانشاه فرستاد كه : اينك تيرانشاه مىرود ، شما مىدانيد و او پس جمعى از سپاه ارسلانشاه تعاقب نموده او را با ابو زرعهء باطنى به دست آورده نزد ارسلانشاه فرستادند و ارسلانشاه هردو را به قتل رسانيده « 1 » ولايت كرمان بىمنازع و مشارك بر ارسلانشاه قرار گرفت . « 2 » و از جمله وقايع اين سال آنكه امير نرغش ، كه از عظماى امراى سلطان سنجر بن ملكشاه بود ، لشكرى انبوه به هم رسانيده متوجّه دفع و استيصال اسماعيليهء خراسان شده چند قلعه از ايشان را خراب ساخت و خلقى بسيار از آن طايفه به قتل رسانيد . آخر الأمر ، به عزم تسخير بلدهء طبس عنان عزيمت به صوب آن بلده منعطف داشت و مدّتى مديد آن بلده را محاصره نموده به ضرب منجنيقها ، اكثر سور آن شهر را خراب گردانيد . و چون اهالى آن بلده از

--> ( 1 ) . در جامع التّواريخ حسنى ابن شهاب ، نام مقدّم امراى ترك « چلق بازدار » نوشته شده و نام قضاتى كه فتوى قتل تيرانشاه دادند قاضى ابو العلا و سلطان تاج القرا آمده و نام كسى كه به تعقيب تيرانشاه [ - ايرانشاه ] رفته « فرج چقماق » ذكر شده است . و در تاريخ سلاجقه ( ص 24 ) نام مقدّم امرا « خلق بازدار » و نام تعقيب‌كننده « فرخ قفجاق » آمده است . - احمد خان وزيرى ، تاريخ كرمان ، ج 1 ، ص 365 . توضيحات باستانى پاريزى در پابرگ . ( 2 ) . ارسلانشاه مدت چهل و دو سال بر كرمان و مكران حكم راند ؛ - منبع پيشين ، ص 364 .