فى الحال تأمّل ناكرده آن وزير دولتخواه خود را به قتل رسانيد . و چون اين وزير صائب التّدبير به قتل رسيد ، مهمّات او روى به اختلال نهاد و همچنانكه تميم گفته بود به اندك روز شهر سفاقس بىكلفت جنگ به دست سپاه تميم درآمد و ملك حموا از شهر گريخته پيش مكن به كامل رحمانى « 1 » رفت و در آنجا مىبود تا آنكه داعى حقّ را اجابت نمود . و از جمله وقايع اين سال آنكه در ماه ذيقعده گمشتگين بن طايلو ، كه مشهور به « ابن دانشمند » بود و وجه تسميهء گمشتگين به « ابن دانشمند » آن است كه پدرش معلّم طايفه‌اى از تركمانان بود و ايشان او را « دانشمند » گفتند ، با سمندر « 2 » فرنگى ، كه از اعاظم امراى فرنگ بود ، در حوالى ملطيه محاربه نموده سمندر را زنده به دست آورد . در اثناى اين حال ، هفت كشتى كلان ، كه در اصطلاح ايشان آن را « قانصه » گويند ، پر از سپاه فرنگى به قصد استخلاص سمندر « 3 » رسيد . امّا چون به گمشتگين نتوانستند رسيد ، متوجّه قلعهء انگوريه گشته آن شهر را از دست اهل اسلام انتزاع نموده مسلمانان را قتل‌عام كردند . و بعد از قتل و غارت انگوريّه ، متوجّه قلعهء ديگر كه در آن حوالى بود و والى آن قلعه اسماعيل بن دانشمند بود ، گشته آن قلعه را محاصره نمودند . ابن دانشمند گمشتگين بر اين حال اطلاع يافته با لشكرى فراوان متوجّه حرب ايشان گشت . عدد فرنگ سيصد هزار بود . گمشتگين چون به نزديك ايشان رسيد جمعى كثير از سپاه خود جدا ساخته در كمينگاه تعيين نمود و خود با باقى سپاه صفها آراسته متوجّه فرنگ شد . و چون فرنگ سپاه گمشتگين را بسيار كم مشاهده نمودند ، دليرانه روى به ايشان آورده شروع در جنگ نمودند . و در اثناى اشتعال نايرهء قتال ، آن جماعت از كمينگاه بيرون آمده به ضرب تيغ بىدريغ دمار از روزگار كفّار نگونسار برآوردند ؛ چنانچه از سيصد هزار فرنگ غير از سه هزار نفر كسى ديگر خلاص نيافت و غنايم بسيار به دست دانشمنديان افتاد . گمشتگين بعد از اين فتح ، روى به ملطيه ، كه از اعظم بلاد فرنگ بود ، نهاد . صاحب ملطيه را نيز اسير نموده پهلوى سمندرش نشانيد . در اين وقت ، امراى فرنگ كه در أنطاكيه بودند جمعيّت كرده متوجّه حرب ابن دانشمند گشتند . اتّفاقا ، در اين جنگ نيز سپاه اسلام مظفّر و منصور گشته چندين فرنگ را به قتل رسانيدند كه از شمار بيرون و از احصا افزون بود . در ماه رجب اين سال ، همند « 4 » نام فرنگى [ ى ] با لشكرى انبوه به عزم تسخير قلعهء فارميه « 5 » متوجّه آن صوب گشت و مدتى آن قلعه را محاصره داشت و زراعت اهالى آن قلعه را خراب

--> ( 1 ) . ق : مكر بن كامل دهمانى ؛ ش : مكم بن كامل دحمانى . ( 2 ) . الكامل : بيمند . ( 3 ) . ق : سمند . ( 4 ) . الكامل : بيمند . ( 5 ) . الكامل : افاميه .