قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى

2578

تاريخ الفي ( فارسى )

مؤيّد الدّوله بر اين حال اطلاع يافته با جمعى از امرا اتّفاق كرده به عرض سلطان بركيارق رسانيد كه : مصلحت درآوردن زبيده خاتون نيست ، و در اين باب مبالغهء تمام كردند تا آنكه سلطان بركيارق در جواب گفت كه : مرا سلطنت با مادرش خوش است ، كه اگر مادر پيش من نباشد مرا هيچ حظّى از سلطنت نيست . و چون اين خبر ، به زبيده رسيد كينهء مؤيّد الدّوله در دل بگرفت . مع هذا مجد الملك أبو الفضل ستلاستانى « 1 » كه از اصفهان در ملازمت زبيده خاتون متوجّه اردوى سلطان بركيارق بود به واسطهء آنكه ميانهء او و مؤيّد الملك نفاق خاطر بود ، هميشه در اوقات مناسبه ، بسى امور ناشايستهء او را در خاطر زبيده خاتون قرار مىداد و به عرض او مىرسانيد كه : مؤيّد الملك على الدّوام درصدد بدگويى شماست . القصّه ، چون زبيده خاتون به اردوى پسرش رسيد ، فخر الملك بن نظام الملك به واسطهء عداوت برادر خود مؤيّد الملك ، شروع در ملازمت زبيده خاتون كرده و از جواهر نفيسه و ساير نفايس مبلغى عظيم به رسم تحفه براى زبيده خاتون گذرانيده و زبيده خاتون درصدد تربيت فخر الملك شده سلطان بركيارق را بر آن داشت كه مؤيّد الملك را از وزارت عزل نموده فخر الملك را به آن منصب عظيم القدر سرافراز گردانيد . و در اين سال ، از اعيان أبو شجاع محمّد بن الحسين بن عبد اللّه بن ابراهيم ، كه مدّتى مديد متقلّد وزارت المقتدى بامر اللّه بود ، وفات يافت « 2 » . او از صلحاى وزرا بود . در سخاوت از ابناى جنس امتياز داشت ؛ چنانچه به صحّت رسيده كه وزير أبو شجاع هرسال از مال خاصّهء خود مبلغ ششصد هزار دينار صرف ايتام و غربا مىنمود . و به صحّت رسيده كه در ايّام زمستان شخصى به عرض او رسانيد كه در فلان محلّه عورتى است چهار يتيم دارد و از ممرّ معيشت و لباس نهايت پريشانى مىكشد . وزير أبو شجاع فى الحال جهت ايشان نفقه و كسوه « 3 » فرستاد و جامه [ 306 ب ] بر بدن نپوشيد تا خبر پوشش آن ايتام به او نرسيد . و در ماه شعبان اين سال ، از اكابر علما قاضى القضاة أبو بكر محمّد بن مظفّر شامى كه از اصحاب أبو طيّب طبرانى « 4 » بود وفات يافت . وى هرگز در ايّام قضا جانب شرع را فروگذاشت

--> ( 1 ) . اين مجد الملك وزير زبيده خاتون مادر بركيارق است و نام كامل او « شمس الدّين ابو الفضل اسعد بن محمّد بن موسى مجد الملك براوستانى قمى مشيّد الدّوله » بوده است ؛ - منبع پيشين ، ص 109 به بعد . ( 2 ) . اين وزير كه در سال چهار صد و هشتاد و هشت هجرى وفات كرده و در قبرستان بقيع هم مدفون گرديده ممدوح شاعر مشهور ابيوردى است ، و همان است كه ذيلى هم بر تجارب الأمم ابن مسكويه نوشته است . اصل وى از همدان بوده و بعد از عزل عميد الدّوله ابن جهير به مقام وزارت مقتدى رسيد . براى اطلاع از اخبار اين وزير نيكوكار ؛ - ابن خلّكان ، وفيات الأعيان ، ج 4 ، ص 219 ؛ الوافى بالوفيات ، ج 3 ، ص 3 ؛ هندوشاه ، تجارب السّلف ، ص 285 به بعد . ( 3 ) . كسوه : جامه ، لباس . - و . ( 4 ) . مراد ، طاهر بن عبد اللّه بن طاهر ، فقيه شافعى است كه در سال سيصد و چهل و هشت هجرى در آمل تولّد يافت و -