همدان شد و از آن ولايت عمّال و نوّاب طغرل بيگ را بيرون كرده بر آن ولايت استيلا يافت . و هم در اين سال ، ابو كاليجار امر فرمود كه سور مدينهء شيراز را كه دورش دويست و ده هزار ذرع بود درست كرده استحكام تمام دادند و يازده دروازه در وى تعيين نمودند . و در اين سال ، طغرل بيگ منصب وزارت را به ابو القاسم علىّ بن عبد اللّه الحونى ارزانى داشت . و از جمله اعيانى كه در اين سال فوت شدند شريف مرتضى علم الهدى بود ، و نقابت « 1 » طلبه به برادرزادهء او ، ابو احمد عدنان بن الشّريف الرّضى تعلّق گرفت . و از جمله وقايع اين سال آنكه قاورد « 2 » بن چغرى بيگ بن اسرائيل بن سلجوق بر ولايت شيراز استيلا يافته دست تصرّف ديالمه را از آن ولايت كوتاه گردانيد . و از روضة الصّفا چنين معلوم مىشود كه استيلاى سلجوقيّه بر شيراز از جمله وقايع سال مقدّم بر اين است . على اىّ حال قاورد بن چغرى بيگ در سنهء ثلث و ثلاثين و اربعمائه [ - چهار صد و سى و سه ] ولايت كرمان را به حوزهء تصرّف خود درآورده بود « 3 » . و اين قاورد بن چغرى بيگ بن اسرائيل ، اوّل سلاطين سلجوقيّه است كه در كرمان و فارس حكومت كردند ؛ چه ، در جميع تواريخ معتبره مسطور است كه [ از ] اتراك سلجوقيّه سه طايفه به مرتبهء سلطنت رسيدند : . . . طبقهء اوّلى ، در خراسان و عراق و فارس و آذربايجان ، ملك اكثر ممالك جهان . و ايشان چهارده نفر بودند و مدّت سلطنت ايشان صد و شصت و يك سال بود . و اوّل ايشان طغرل بيگ محمّد بود و آخر ايشان طغرل بيگ بن ارسلان . طبقهء دويّم ، در كرمان لوازم جهانبانى به جاى آوردند . طبقهء سيّم ، در روم ، علم اقتدار برافراخته در آن مرزوبوم بساط حكومت مبسوط ساختند « 4 » . و تفاصيل احوال هر يكى از ايشان در سنوات خود مذكور خواهد شد . ان شاء اللّه تعالى .

--> ( 1 ) . نقابت : رئيس و پيشوايى قوم . - و . ( 2 ) . قاورد : كلمهء تركى است و صورت صحيح آن « قورد » و به معنى گرگ است . نام اسلامى او احمد بود و لقب « قراارسلان » داشت . ( 3 ) . مستوفى مىنويسد : « . . . طبس و كرمان به قارود بن جغر بيك دادند » ؛ - تاريخ گزيده ، ص 437 . احمد خان وزيرى گويد : « . . . به فرمان عمّ خود طغرل بيگ با سپاهى از خراسان به فتح كرمان آمد . در آن وقت ، بهرام نامى از قبل ابو كاليجار به حكومت آن ديار اشتغال داشت . صاحب عقد العلى گويد : بهرام رام شده ، بىاستعمال سيف و سنان ، ملك را تسليم ملك قاورد نمود . » ؛ - تاريخ كرمان ، ص 271 . ( 4 ) . يك شعبه از خاندان سلجوقيّه با سرعت فوق العاده سرتاسر ايالات بيزانس شرقى را در تحت حاكميت خويش آوردند و دولت سلاجقهء روم را تأسيس كرده ، انتقام فتوحات اسكندر را از غرب گرفتند ؛ - سلجوقنامه ، مقدمهء اسماعيل خان افشار ، ص 3 .