مضطرب و سراسيمه گشته از سمرقند بيرون رفت و كس پيش خواجه نظام الملك فرستاده اعتذار بسيار خواست و از حركت ناشايستهء خود كه كرده بود اظهار ندامت و پشيمانى نمود . خواجه مكتوبات او را [ 287 ب ] به عرض سلطان رسانيده عفو گناه او را درخواست نمود . بنابراين ، سلطان عذر او پذيرفته به جانب رى مراجعت فرمود و ولايت بلخ و طخارستان را به برادر خود ، شهاب الدّين تكش ، ارزانى داشت . و در ماه جمادى الآخر اين سال ، در بغداد آنچنان باران شد كه اكثر عمارات آن شهر روى به خرابى نهاد و از كثرت سيلها و زيادتى آب دجله ، مهمّ به جايى رسيد كه دار الخلافه ، كه بلندترين مواضع آن شهر است ، تمامى به زير آب رفت و كنيزان و خدمتكاران حرم دار الخلافه سراسيمه و پاى برهنه بيرون دويدند . و خليفه ، القائم بامر اللّه ، در منظرى كه اكثر اوقات به واسطهء ارتفاع او بر ساير منازل دار الخلافه و اشراف آن بر جميع حجرات حرم مىبود ، آب به آن منظر رسيد و خليفه را بر دوش برداشته به جانب باد التاج بردند . و در اين سيل ، از اصناف حيوانات وحشى و انواع مارها بر روى دجله مىرفت كه قبل از اين ، چشم هيچ بيننده‌اى مثل آن صور از حيوانات نديده ، بلكه نشنيده بودند . همچنين طوفان در موصل اكثر آن بلده را خراب كرد و سور بلدهء سنجار ، كه در استحكام او را عديم النّظير نشان مىدادند بتمامه در اين طوفان مستأصل گشت ؛ چنانچه دروازه‌هاى او را از مسافت چهار فرسخ يافتند . و در تاريخ ابن أثير جزرى مسطور است « 1 » كه در اين سال ، از عوراتى كه در آن زمان مشهور به صلاح و زهد و عفّت بودند ، مازرديه بصريه ، كه تمامى عورات بصره در مجلس وعظ او حاضر مىشدند و سخن او آنچنان در ايشان مؤثّر بود كه در زمان او اثر فسق از زنان بصره توان گفت كه معدوم شده بود ، وفات يافت . و اين مازرديه ، چنانچه ابن جوزى و ساير مورّخين عرب آورده‌اند ، مدّت پنجاه سال صائم بود و در اين مدّت هرگز چشم در شب نغنود و خوراك او نان باقلا بود و گاهى انجير خشك نيز تناول نمودى و به مويز و انگور نيز ميل فرمودى و در هرچند روز قدرى از گوشت تناول نمودى . و الحال قبر او در مقابر الصالحين مشهور و معروف است و اهالى آن بلده به زيارت او تبرّك مىجويند . و از جمله وقايع اين سال آنكه در بصره آنچنان بادى پيدا شد كه زياده از پنج هزار نخل باردار را از بيخ بركند .

--> ( 1 ) . در ترجمه الكامل التّاريخ ، مطالب مورد بحث مؤلّف ، ضمن وقايع اين سال نيامده است .