ذكر وقايع سال چهار صد و چهل و هفتم از رحلت خير البشر از جمله وقايع اين سال ، محاربهء ناصر بن علناس بن حماد با معزّ بن ريزى الزّناتى « 1 » بود . و تفصيل اين مجمل را در تواريخ مغاربه « 2 » چنين آورده‌اند كه چون هميشه ميانهء جدّ ناصر بن علناس ، كه حماد بن بلكين باشد ، و ميانهء باديس بن منصور نزاع و مخاصمت مىبود تا آنكه فوت باديس در محاصرهء قلعهء حماد مذكور واقع شد . و اگر همانا آن قلعه كه در مغرب‌زمين مشهور به « قلعهء حماد است » نداشتى ، او با تمامى اهل و عيال خود اسير باديس گشتى . القصّه ، اين عداوت ميانهء فرزندان ايشان همچنان باقى بود و اگرچه در زمان حكومت معزّ بن باديس چندگاه حماد به واسطهء تسلّط و تغلّب معزّ بن باديس به اطاعت او درآمده اظهار دولتخواهى مىنمود ، امّا باطنا همچنان منتهز فرصت مىبود و بعد از فوت حماد همين عداوت ميانهء قايد بن حماد و معزّ بن باديس باقى بود . و چون به واسطهء غلبهء عربان المستنصر باللّه ، كه بر سر معزّ بن باديس فرستاده بود ، معزّ قيروان و افريقيه را گذاشته پناه به مهديّه ، كه پسرش تميم والى آنجا بود ، برده بود ؛ چنانچه سابقا تفصيل اين قضيّه قلمى شد . اوّلا ، حماد مغلوبيّت معزّ بن باديس را غنيمت دانسته با آن عربان بنياد دوستى و اتّحاد را مستحكم ساختند و هميشه به ارسال رسل و رسائل با تحف و هدايا اكثر قبايل عرب را مثل بنى عدى ، بنى رماج « 3 » ، بنى سليم و بنى رعبه « 4 » را با خود متّفق ساختند ؛ خصوصا در اين اوقات ، كه معزّ بن باديس وفات يافت و تميم بن معزّ قائم‌مقام او گشت و هر يكى از اولاد حماد بن بلكين در

--> ( 1 ) . م : الربانى ؛ ق : الربانى ؛ ش : الزيامى . ( 2 ) . مغاربه : جمع مغرب . - و . ( 3 ) . الكامل : بنى رياح . ( 4 ) . الكامل : بنى زغبه .