قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى

1813

تاريخ الفي ( فارسى )

ذكر وقايع سال سيصد و بيست و دويّم از رحلت خير البشر در اين سال ، از كبار محدّثين ابو العباس احمد بن محمّد بن سعيد كوفى كه مشهور به « ابن عقده » است ، وفات يافت . از دار قطنى « 1 » منقول است كه بعد از ابن مسعود در حديث مثل ابن عقده پيدا نشد . و مشهور است در ميان محدّثين كه ابن عقده ششصد هزار حديث ياد داشت كه سيصد هزار از آن در فضايل اهل بيت بود و كتب او را ششصد شتر مىكشيد . و در تاريخ ابن كثير شامى آورده كه ابن عقده با اين همه فضايل عيبش آن بود كه در سلك شيعه منتظم بود . و نيز ابن كثير از بعضى محدّثين نقل مىكند كه چون ابن عقده در مجالس و محافل معايب صحابه نقل مىكرد ما حديث وى را روايت نمىكنيم . و در اين سال ، ميانهء المتّقى باللّه و توزون كه امير الامرا المتقّى باللّه بود ، وحشتى و كدورتى پيدا شد ، و سببش آن بود كه توزون دختر خود را به ابو عبد اللّه بريدى داده با يكديگر متفّق شده ابن شيرزاد را با سيصد غلام از واسط به بغداد فرستاد . ابن شيرزاد در بغداد تعدّى بسيار مىكرد و در هيچ امرى از امور مراجعت به خليفه نمىنمود . از اين جهت خليفه ، المتّقى باللّه ، از توزون رنجيده با اهل و اولاد و متابعان « 2 » خود از بغداد بيرون آمده متوجّه موصل گشت تا به اتّفاق بنى حمدان ، توزون را از ميانه بردارد . چون خليفه به تكريت رسيد سيف الدّوله به استقبال او آمد و بعد از سيف الدّوله

--> ( 1 ) . دار قطنى : على بن عمر بن احمد بن مهدى بغدادى دار قطنى شافعى يا شيعى . كنّيت او « ابو الحسن » بود . حافظ ، فقيه ، محدّث ، و فاضل بود و در مذهب شافعى تفقّه كرده و در علم حديث بر تمام معاصران خويش برترى يافته بود . مرگ وى به سال سيصد و هشتاد و پنج هجرى بود ؛ - ريحانة الأدب ، ج 2 ، ص 6 . ( 2 ) . ابن أثير نام تمام كسانى كه همراه المتقّى باللّه بغداد را به قصد موصل ترك كرده بودند آورده است ؛ - الكامل ، ج 14 ، ص 124 .