ذكر وقايع سال دويست و شصت و يكم از رحلت خير البشر و در سال دويست و شصت و يكم رحلت ، معتمد خليفه عمرو ليث را از ايالت خراسان عزل نمود و ايالت آن را به محمّد بن طاهر ارزانى داشت و بر سر عمرو ليث لشكرى عظيم فرستاد ، امّا عمرو ليث بر ايشان غلبه كرد . و از جمله وقايع اين سال آنكه ميانهء ابو العباس معتضد بن موفّق و خماروية « 1 » بن [ احمد بن ] طولون محاربات واقع شد . تفصيل اين وقايع آنكه چون خمارويه به جاى احمد متمكّن گشت خليفه ، اسحاق بن كنداجيق ، حاكم جزيره موصل ، و ابن ابو السّاج را به جنگ او فرستاد . خمارويه چون بر اين معنى اطلاع يافت او نيز استعداد حرب كرده به استقبال ايشان بيرون آمد و در موضع شيزر تلاقى فريقين دست داد . بعد از كشش و كوشش بسيار خمارويه غالب گشت و اسحاق بن كنداجيق و ابن ابو السّاج هر دو فرار كردند و پناه به ابو العباس معتضد آوردند . پس به اتّفاق معتضد بازگشته متوجّه حرب خمارويه شدند . در اين مرتبه ، خمارويه تاب مقاومت نياورده روى به گريز نهاد و از دمشق گذشته به جانب مصر رفت و معتضد تعاقب او نموده در نواحى شهر رمله به كنار آسياهاى رمله به ايشان رسيد . خمارويه بالضّروره بازگشته محاربه‌اى مردانه كرد ، و لهذا اين واقعه پيش اهل تاريخ به واقعهء « طواحين » معروف است « 2 » . القصّه ، در اين محاربه نيز معتضد غالب شد و مصريان هزيمت يافتند . امّا چون لشكر ابو العباس بعد از فتح متوجّه غنيمت گرفتن شدند مصريان فرصت غنيمت شمرده بر ايشان

--> ( 1 ) . در هر سه نسخه گاه خمارويه و گاه حمارويه آمده ، كه هه جا يكدست شد . مترجم الكامل ( ج 12 ، ص 252 ) خمارويه را معرّب « همارويه » ضبط كرده است . ( 2 ) . محلّ اتّفاق جنگ طواحين ، موضعى در سرزمين فلسطين نزديك رمله بوده است . طواحين به معنى « آسيابها » است .