قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى

1621

تاريخ الفي ( فارسى )

ذكر وقايع سال دويست و پنجاه و دويّم از رحلت خير البشر و در سال دويست و پنجاه و دويم از رحلت ، يعقوب بن ليث با لشكرى عظيم روى به دار الخلافه نهاد « 1 » و واسط را قهرا و جبرا به تصرّف خود درآورد . چون اين خبر ، به معتمد رسيد خود با لشكرى [ 198 الف ] عظيم بيرون آمد . بعد از آن لشكرها را همراه برادر خود ابو احمد موفّق كرده به جنگ يعقوب فرستاد . ما بين بغداد و واسط تلاقى فريقين روى نمود و موفّق لشكر خود را آراسته ميمنه را به موسى بن بغا گذاشته ، ميسره را به مسرور بلخى حواله نمود و موفّق در قلب صف قرار گرفته شروع در جنگ كرد . در ماه رجب ده روز على الاتّصال ميانهء اين دو طايفه جنگ قائم بود . آخر الأمر ، در روز عيد نصارى ، كه او را عيد « شعانين » گويند ، يعقوب بن ليث تاب مقاومت نياورده روى به هزيمت نهاد و از زر و نقره و مشك و اسب آن مقدار به دست لشكريان معتمد افتاد كه محاسب و هم از احصاى آن عاجز بود « 2 » . و در تاريخ ابن كثير شامى مسطور است كه در لشكر يعقوب آن روز رايتى چند به دست معتمد خليفه افتاد كه بر ايشان صليب فرنگ كشيده بودند . القصّه ، يعقوب بن ليث در نواحى شيراز هيچ‌جا توقّف نكرد .

--> ( 1 ) . استاد باستانى پاريزى از قول صاحب البدء و التاريخ ( ج 6 ، ص 125 ) مىنويسد كه : « يعقوب ليث بنا به تحريك و تشويق عبد اللّه بن واثق ، كه در فكر رسيدن به خلافت بود ، تصميم به تصرّف بغداد گرفت . » ؛ - يعقوب ليث ، ص 245 ؛ نيز - گرديزى ، زين الأخبار ، ص 13 . ( 2 ) . اين زمان محمّد بن طاهر ، كه به قيد غل و زنجير در اسارت يعقوب بود ، آزاد شد و موفّق ضمن تقديم خلعت به وى ، او را رئيس شرطهء بغداد كرد .