قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى

1312

تاريخ الفي ( فارسى )

حواله كن . اگر من عذرخواهى عمرو بن حفص به نوعى كه لايق است نموده آن ديار را متصرّف شدم فهو المراد ، و اگر كشته شدم فداى امير المؤمنين رفته باشم . منصور از سخن اين مرد آشفته و فرمود تا او را همانجا گردن زدند و اين معنى را به عمرو بن حفص نوشت و او را از ولايت سند عزل نموده به امارت بلاد افريقيه فرستاد و هشام بن عمر ثعلبى را به ايالت سند تعيين نمود و او را مبالغهء بسيار كرد در باب گرفتن عبد اللّه اشتر . هشام در آن باب تكاهل مىورزيد تا آنكه منصور در اين باب مبالغه نوشت . آخر الأمر ، برادر هشام بن عمر ، روزى در شكارگاه به عبد اللّه اشتر رسيد . ميانهء ايشان مقاتله و محاربهء بسيار واقع شد تا آنكه عبد اللّه در آن معركه كشته شد . چون هشام خبر قتل عبد اللّه اشتر را به منصور نوشت منصور بسيار خوشحال گرديد و به هشام نوشت كه : « چنين معلوم شده كه عبد اللّه اشتر را از كنيزى كه داشت پسرى شده و الحال آن در پيش ملك هند است . البته بايد كه آن پسر را گرفته نزد من فرستى . » بنابراين ، هشام لشكرى سنگين برداشته بر سر آن راجه رفت و بعد از محاربات بسيار ، او را به قتل رسانيد و ولايت او را متصرّف شد و پسر عبد اللّه را ، كه « ابو الحسن بن اشتر » گفتندى ، گرفته با نفايس و تحف و هدايا نزد منصور فرستاد و منصور آن پسر را به مدينه فرستاد تا به مردم خود ملحقّ شد . و در اين سال ، مهدى از خراسان به بغداد آمد و منصور بعد از استقبال او ، در جانب مشرق عمارتى عظيم بنا كرد كه او را « رصافه » گفتند . و آن يكى از عمارات مشهورهء عباسيّه بود . « 1 » و در اين سال ، معن بن زايدهء شيبانى را به حكومت سيستان فرستاد ، و ايالت مكّه و طايف را به محمّد بن ابراهيم بن محمد على داد ، و حاكم مدينه در اين سال ، همان حسن بن زيد بود ، و بر كوفه محمّد بن سليمان ، و بر بصره جابر بن زيد الكلابى ، « 2 » و بر مصر يزيد بن حاتم ، و در خراسان حميد بن قحطبه . و در اين سال ، عبد الوهاب ابراهيم بن محمّد به غزوهء روم رفت . و از اعيان جماعتى كه در اين سال وفات يافته يكى حنظلة بن ابو سفيان و ديگر محمّد بن اسحاق بن يسار ، كه پيشواى علماى سير و مقارب است ، و عبد اللّه بن عون كه او نيز از مشاهير علماى آن زمان بود .

--> ( 1 ) . بنا به تصريح مؤلّف تجارب السّلف ( ص 116 ) منصور به علّت خوف از لشكريان خويش ، با صلاحديد قثم بن عباس بن عبد اللّه بن عباس اين شهر را بنا نهاد تا اگر از احدى الجانبين تشويش حادث گردد استعانت با جانب ديگر توان برد . بعدها رصافه محلّ دفن خلفا و بزرگان عباسى شد . در اين خصوص نيز ؛ - ابن أثير ، الكامل ، ج 9 ، ص 249 . بنا به تصريح ياقوت در معجم البلدان ، هشت شهر در عالم اسلامى بنا شده ، امّا رصافهء بغداد در جهان اسلامى شهرتى بيشتر دارد . ( 2 ) . ابن أثير : جابر بن توبه كلابى .