قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى
1283
تاريخ الفي ( فارسى )
برمانيدند « 1 » ، اشتران روى به سنباد نهادند و صفوف ايشان را پريشان ساخته و سنباد ندانست كه حال چيست ؛ متوهّم گشته روى به گريز نهاد و جمعى كثير از ايشان به قتل رسيدند و جماعتى در بيابان به تشنگى هلاك شدند . و در روضة الصّفا آورده كه در آن واقعه هفتاد هزار كس از لشكر سنباد راه عدم پيش گرفتند . امّا سنباد قبل از اين واقعه مبلغ شش هزار درم پيش حاكم طبرستان « 2 » فرستاده بود و ثلث آن مال را به وى بخشيد تا او را در پناه خود نگاه دارد و او اين معنى را قبول كرده سنباد را طلب داشت . چون سنباد به حدود طبرستان رسيد والى [ 168 الف ] آنجا فرمود تا او را با متعلقان او گرفته به قتل رسانيدند و اهل اسلام از شرّ آن نابكار خلاصى يافتند . و هم در اين سال ، قيصر روم با صد هزار كس متوجّه ديار اهل اسلام شده به دايق فرود آمد . از جانب ابو جعفر ، صالح بن على ، كه عمّ منصور بود ، با لشكرى آراسته متوجّه حرب او شد . بعد از تلاقى فريقين جنگ درگرفت . آخر الأمر ، نسيم نصرت بر پرچم علم صالح وزيد و اهل روم به هزيمت رفتند . و هم در اين سال ، از فقهاى زمان حارث صاحب مكحول ، كه هر شب يك ختم قرآن مىكرد ، وفات يافت . * * *
--> ( 1 ) . ابن أثير گويد : « بادى هم وزيد و جامهء زنان [ سوار بر شترها ] را گرفت . اشتران از حركت و لرزش جامهها ترسيدند و رميدند و سوى سنباد برگشتند . » ؛ - الكامل ، ج 9 ، ص 117 . ( 2 ) . بنا به تصريح دكتر عبد الحسين زرّين كوب نام وى سپهبد خورشيد بود . و قاتل سنباد عمّ سپهبد يعنى طوس بوده است ؛ - دو قرن سكوت ، ص 159 .