رسد سعر بن ابى سعر احنفى « 1 » شايستهء رياست و امارت است . القصّه ؛ يزيد بن انس بر كرسى قرار گرفته و اوّل صبح روز عرفه « 2 » بود كه جنگ ميانهء ايشان روى نمود . چون وقت اشراف شد ، اهل شام روى به گريز نهادند و عراقيان تعاقب ايشان نموده تا به سردار ايشان ربيعة بن الخارق رسيدند . ربيعه با جمعى كثير ثبات قدم ورزيده جنگى عظيم كردند . آخر الامر ورقاء بن عازب ، ربيعه را به قتل رسانيد و خلقى بسيار از اهل شام كشته شد و بقيّه السيف گريخته خود را به هزار حيله به ابن زياد رسانيدند و از معارف شام سيصد كس را زنده گرفته پيش يزيد بن انس آوردند . از شدت بيمارى او را مجال حرف زدن نبود . به اشاره دست او جميع اسيران را گردن زدند . و چون شب عيد درآمد يزيد بن انس به جوار رحمت ملك غفور پيوست . پس ، بعد از دفن وى ورقاء به مردم عراق گفت : اى برادران چه مصلحت مىبينيد ؟ ما را خداى تعالى عظيم فتحى داد ، امّا الحال ابن زياد با هشتاد هزار كس از مردم جزيره در موصل نشسته و ما زياده از چهار هزار كس نداريم . پس به اتّفاق مصلحت چنان ديدند كه به جانب كوفه مراجعت نمايند . امّا پيش از آمدن ابن عازب ، در كوفه شايع شد كه يزيد بن انس را شاميان كشتند و ورقاء گريخته مىآيد . پس اعداء زبان به طعن مختار گشادند . از اين جهت مختار ملول و محزون مىبود . امّا در همان اوان مبشّران به شهر آمده صورت واقعه را معروض مختار گردانيدند . مختار بسيار خوشحال و شادمان گرديد . بعد از آن ابراهيم بن مالك را با هفت هزار كس از ارباب جلادت ، كه ميدان رزم را مجلس بزم مىپنداشتند ، به جنگ ابن زياد تعيين نموده گفت : بايد كه ورقاء را همراه خود بازگردانيده متوجّه حرب ابن زياد شوى . القصّه ؛ چون ابراهيم بن مالك متوجّه آن صوب گشت جماعتى از معارف كوفه كه پيش از اين - به واسطهء آنكه مختار كهتران ولايت كوفه [ را ] ، كه پيش از رفتن عبد اللّه مطيع با او بيعت كرده بودند ، بر مهتران آن ديار كه بعد از رفتن عبد اللّه بن مطيع در صدد بيعت مختار درآمده [ بودند ] تفضيل و ترجيح مىنمود و مىگفت كه بيعت طايفهء ثانيه حكم ايمان باس دارد - با مختار نفاق مىداشتند و باهم قرار به آن داده بودند كه به هنگام فرصت دستبردى نمايند ، در اين زمان چون ابراهيم بن مالك با اكثر لشكر به عزم محاربهء شاميان از كوفه بيرون رفت ، شبث بن ربعىّ با طايفه‌اى ديگر از عظماى كوفه به مختار پيغام رسانيدند كه اگر بهتر از اين به احوال اصحاب ناموس پردازى فبها و الّا آن جماعت تو را از ميان برمىگيرند . چون مختار بر اين واقعه وقوف يافت تمهيد معذرت نموده و جوابى پسنديده به ايشان

--> ( 1 ) . ش ، ق : حنفى . ( 2 ) . روز نهم ذى حجّه .