واقع شد كه هرگز ديدهء روزگار نديده بود . عاقبت سپاه ابن مطيع راه گريز پيش گرفتند . در اين اثنا ابن مطيع خود با لشكرى جرّار خود را به كناسه رسانيده در برابر لشكر مختار صف بركشيد . از جانبين وضيع و شريف ، [ و ] امير و مأمور از اسبان فرود آمده ريش و گريبان يكديگر را گرفتند . امّا لحظه‌لحظه سپاه مختار زياده مىشد تا دوازده هزار مرد در برابر رايت او قرار گرفته به جنگ مشغول شدند ، و از مردم ابن مطيع بسيارى به قتل رسيدند ، آخر الامر وى با جمعى مخصوص از عظماى كوفه فرار برقرار اختيار كرده پناه به دارالاماره برد و مختار گرداگرد قصر را احاطه كرده بنشست . چون سه روز از اين قضيّه گذشت اهل قصر از قلّت طعام به تنگ آمده بعد از استخاره و استشاره شبى ابن مطيع را از بام دارالاماره فرو فرستادند تا سر خود گرفته برود . « 1 » و روز ديگر اهل قصر از مختار امان طلبيده ، ملتمس ايشان به اجابت مقرون گشت و مختار به دارالاماره نزول كرده آنچه از زر نقد « 2 » در دارالاماره بود بر اصحاب خود قسمت نمود . ابن مطيع در سراى [ ابو موسى ] اشعرى مختفى گشت و اهل كوفه بتمامه به خدمت مختار مبادرت نموده با وى به كتاب خدا و سنّت رسول و اطاعت مهدى يعنى محمّد حنفيّه و طلب خون امام حسين ، عليه السّلام ، بيعت كردند . « 3 » پس مختار به ضبط كوفه اشتغال نموده « 4 » عبد اللّه كامل [ شاكرى ] را به شحنگى شهر موسوم گردانيد . چون ابن كامل خبر يافت كه ابن مطيع كجاست مختار را از موضع آن آگاه ساخت . مختار در خفيه به عبد اللّه پيغام فرستاد كه مردم به مقام تو پى برده‌اند و من نمىخواهم كه تو را آسيبى رسد كه امكان تدارك آن نباشد . مصلحت آن است كه تو از اين ديار بيرون روى . پس ابن مطيع همان شب از كوفه بيرون آمده متوجّه راه مكّه شد . چون به حرم رسيد ابن زبير به سرزنش او زبان بگشاد . پس ابن مطيع از مكّه بيرون آمده به بصره رفت و در آنجا قرار گرفت . امّا چون كوفه در تحت تصرّف مختار درآمد عبد الرحمن بن [ سعيد بن ] قيس الهمدانى را به ضبط موصل فرستاد ، عبد اللّه بن حارث را به ضبط ارمنيّه و محمّد بن عميّر بن عطارد را به

--> ( 1 ) . پيش از اين ، شبث بن ربعىّ به ابن مطيع پيشنهاد مىكند كه از مختار امان بگيرد ، ولى ابن مطيع اين پيشنهاد را رد مىكند ؛ - تاريخ طبرى ، ج 8 ، ص 3315 . ( 2 ) . مبلغ زر موجود در دارالاماره نه ميليون درهم بود كه به هركس پانصد درهم رسيد ، و كسانى كه در محاصرهء دارالاماره شركت داشتند دويست درهم اضافى دريافت داشتند ؛ - الكامل ، ج 6 ، ص 83 ؛ تاريخ طبرى ، ج 8 ، ص 3318 . ( 3 ) . از جمله كسانى كه با مختار بيعت كردند منذر بن حسّان ضبىّ و پسرش ، حسّان ، بودند ، كه به جرم ظلم و ستم به شيعهء اهل بيت ، به دست سعيد بن منقذ ثورى و همراهانش به قتل رسيدند ؛ - پيشين . ( 4 ) . تصرّف كامل كوفه از طرف مختار در چهاردهم ربيع الاوّل سال شصت و شش اتّفاق افتاد .