گفت : پيش از آنكه كسيله لشكر و حشم جمع كند او را بگير . عقبه چون كس به گرفتن او فرستاد . كسيله بگريخت . عقبه ديد كه كار از دست رفت ، پس به ابو المهاجر گفت : تو به مسلمانان لاحق شو و به امر ايالت و امارت قيام نماى . ابو المهاجر قبول اين معنى نكرده گفت : مقصود من نيز شهادت است . پس اتّفاق نموده حمله بر اهل بربر آوردند و كارزار عظيم نمودند . امّا چون مسلمانان بغايت اندك بودند همه كشته شدند ، غير از محمّد بن اوس انصارى با سه چهار كس هيچ‌كس خلاص نشد . محمّد بن اوس نيز زنده به دست كسيله و اهل بربر افتاد . آخر الامر والى قفصه او را با اصحابش از دست كسيله خلاص كرده به قيروان فرستاد . چون زهير بن قيس بلوى ، كه نايب عقبة بن نافع بود ، از اين قضيه خبر يافت عازم قتال كسيله شد . امّا لشكر صنعا كه مدار ايشان بر آنها بود موافقت زهير نكرد بلكه زهير را گذاشته روى به مصر آوردند و اكثر مردم سپاهى همراهى ايشان اختيار نموده از زهير بن قيس جدا شدند ، پس زهير مضطرب شده از قيروان بيرون آمده به رقّه مقام كرد . كسيله لشكر بسيار جمع كرده قصد افريقيه نمود و در آنجا مسلمانان با اهل و عيال بسيار بودند . چون شنيدند كه كسيله متوجّه افريقيّه است از وى طلب امان نمودند . كسيله همه را امان داد و متعرّض هيچ احدى نشد تا هركه خواست بيرون رفت و هركه خواست به حال خود ماند . كسيله بر افريقيّه و قيروان و نواحى آن ولايات دست يافت و تا زمان عبد الملك بن مروان حاكم مطلق العنان آن ديار بود و در زمان عبد الملك بن مروان بر دست زهير بن قيس البلوى كشته شد ؛ چنانچه در ترجمهء سال شصت و چهارم از رحلت مذكور خواهد شد ان شاء اللّه تعالى . و در اين سال امير حجّاج وليد بن عتبه بود . و ولادت محمّد بن عبد اللّه بن العباس كه پدر سفاح ، اوّل خلفاى بنى عباس ، و منصور است نيز در اين سال بود . و از اصحاب رسول ، صلّى اللّه عليه و آله ، عبد المطّلب بن ربيعة بن الحارث بن عبد الملك وفات يافت . و وفات مسلمة بن مخلّد انصارى « 1 » نيز از جملهء وقايع اين است . مسروق بن اخدع نيز در اين سال وفات يافت .

--> ( 1 ) . طبرى گويد مسلمة بن مخلد نخستين كسى است كه حكومت مغرب ، برقه ، افريقيه ، طرابلس ، و مصر را يك جا در دست داشت .