ذكر وقايع سال هفتم از رحلت پيغمبر ، صلّى اللّه عليه و آله كه سال چهارم است از خلافت عمر ، رضى اللّه عنه . در محرّم اين سال بناى شهر كوفه واقع شد . باعث بر اين امر آن بود كه چون سعد بن ابى وقّاص [ 11 الف ] مداين را كه تختگاه شهرياران عجم بود فتح نمود و جاى نشست ساخت و آب و هواى آنجا موافق مزاج اهل اسلام نيامد و اكثرى بيمار شدند ، سعد نامه‌اى به عمر ، رضى اللّه عنه ، نوشت و كيفيت واقعه بازنمود . گويند سعد جمعى را با فتوح مداين به تبايع مدينه فرستاد . چون نظر عمر ، رضى اللّه عنه ، بر بشرهء آن مردم افتاد و رنگ و روى ايشان متغيّر يافت سبب ضعف و ناتوانى را استفسار كرد ، گفتند : علّت اين تشويش ناسازگارى آب و هواست . و به هرتقدير مثالى بنام سعد نوشت كه : [ مىبايد ] براى اقامت عرب منزلى وسيع پيدا سازى كه هم برّى باشد و هم بحرى و زمينش سبزه‌زار و مرغزار و آبدار بود ، و ميان او و مدينه دريائى و پلى حائل نباشد . مىبايد در اين‌طور جايى ، كه جامع صفات مذكوره بود ، مسكن و مأواى مسلمانان سازى و آن را دار هجرت گردانى . سعد بموجب فرموده عمل نموده عثمان بن حنيف ، و بقولى ربيعة بن سلمان باهلى ، و حذيفة بن محصن اسدى را فرستاد « 1 » تا آن‌چنان موضع را تفحّص نمايند . و گويند تخصيص اين مهم به تفويض رأى اين دو شخص از جانب امير المؤمنين بود . به هرحال حذيفه از جانب غربى آن سير مىنمود تا به موضعى رسيدند كه ريگ آن مخلوط به سنگريزه بود و عرب اين

--> ( 1 ) . انتخاب حذيفه و ربيعه براى پيدا كردن محلّ مناسب ، از طرف خود عمر بوده است ؛ - تاريخ طبرى ، ج 5 ، ص 1844 ؛ ألعبر ، ج 1 ، ص 135 ؛ نهاية الأرب ، ج 4 ، ص 197 .