قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى

679

تاريخ الفي ( فارسى )

ذكر وقايع سال چهل و چهارم از رحلت پيغمبر ، صلى الله عليه و آله و سلّم از جمله وقايع سال چهل و چهارم وفات حكيم بن حزام بود . « 1 » اين حكيم از جملهء مشاهير زمان بود در جود و سخاوت ؛ چنانچه آورده‌اند سراى خود را به شصت هزار دينار فروخت [ 92 الف ] و آن مبلغ در راه خدا تصدّق نمود ، و صد بنده در جاهليت آزاد كرد و صد ديگر در اسلام . [ از ] ابن زبير پرسيد كه پدر تو چند دين بر تو گذاشت ؟ گفت : هزار هزار درهم . پس حكيم نصف آن مبلغ را در ساعت ادا نمود . در اين سال معاويه ، عبد اللّه بن غيلان را از امارت بصره عزل كرد « 2 » و ايالت آن را به عبيد اللّه بن زياد مفوّض داشت . منشاء عزل عبد اللّه آن بود كه يك روز جمعه عبد اللّه به طريق معهود خطبه‌اى مشتمل بر سبّ امير المؤمنين على ، عليه السّلام ، شروع نمود . اتّفاقا مردى از بنى ضبّه تاب اين معنى نياورده سنگى چند به عبد اللّه انداخت . عبد اللّه فرمود تا دست او بريدند . بنى ضبّه به تمام جمعيت نموده پيش عبد اللّه آمده گفتند : اين مرد گناهى كرد و تو عقوبت كردى او را . الحال ما از آن مىترسيم كه اين خبر به معاويه برسد و همه را به عقوبت رساند . پس بايد تو براى ما كتابتى بنويسى كه يكى از جماعت آن را نزد امير المؤمنين معاويه برد و مضمون مكتوب بايد اين باشد كه تو قطع دست ضبّى را بنابر شبهه كردى نه اينكه جنايتى از او بر تو متيقّن شده باشد . عبد اللّه از كمال حماقت و سادگى مكتوبى

--> ( 1 ) . از كسان ديگرى كه در اين سال درگذشتند عبد الرحمن بن ابى بكر صدّيق ، فيروز ديلمى - يگانه ايرانيى كه اسلام را در يمن زنده كرد و در آنجا مرد - ، عمرو بن حزم انصارى ، و فضالة بن عبيد انصارىاند ؛ - الكامل ، ج 5 ، ص 41 . ( 2 ) . پس از عزل سمرة بن جندب از ايالت بصره ، عبد اللّه بن غيلان مدّت شش ماه در اين شهر فرماندار بود . سمرة نيز مثل عبد اللّه شش ماه در ايالت بصره بود ؛ - الكامل ، ج 5 ، ص 45 .