قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى
673
تاريخ الفي ( فارسى )
ذكر وقايع سال چهل و دويم از رحلت خير البشر در اين سال به قولى سفيان بن عوف الأزدى به غزوهء روم رفت و در آنجا وفات يافت و عبد اللّه بن مسعدة الفزارى را نايب خود گردانيد . و به قولى در اين سال بسر بن ارطاة به غزوهء روم رفت و سفيان بن عوف با او همراه بود . « 1 » هم در اين سال محمّد بن عبد اللّه الثقفى به غزوهء اهل صائفه « 2 » رفت . و از جمله وقايع اين سال آن است كه زياد بن خراش العجلى ، « 3 » از خوارج ، با سيصد نفر در زمين مسكن ، از سواد كوفه ، خروج كرد . زياد بن ابيه ، سعد بن حذيفه را با لشكرى انبوه به دفع او فرستاد . ميانهء ايشان جنگى عظيم واقع شد . دويست كس از خوارج به قتل رسيد و صد كس روى به فرار نهادند . هم در اين سال معاذ طائى با هشتاد كس در موضع نهر عبد الرحمن بن حكم لواى بغى برافراشته بر زياد بن ابيه خروج كرد . زياد جمعى را فرستاد تا معاذ را با اصحابش به قتل رسانيدند . بعضى گويند كه ايشان ترك آن شيوه نموده از زياد امان طلبيدند . به هرتقدير اين جماعت به « اصحاب نهر عبد الرحمن » مشهورند . امير حاج در اين سال سعيد بن العاص بود و تغيير و تبديل در حكّام بلاد واقع نشد . فوت عمران بن الحصين خزاعى در بصره و فوت كعب بن عجره نيز از جملهء وقايع اين سال است . عمر كعب بن عجره هفتاد و پنج سال بود . « 4 »
--> ( 1 ) . الكامل ، ج 5 ، ص 31 ؛ تاريخ طبرى ، ج 7 ، ص 2850 . ( 2 ) . اين محل ييلاق روميان بود . ( صائفه در لغت به معناى « ييلاق » است . - و . ) ( 3 ) . هرسه نسخه : خراش البحل . به قياس الكامل ( ج 5 ، ص 32 ) تصحيح شد . ( 4 ) . درگذشت ابو ايّوب انصارى - كه نامش خالد بود و در جنگهاى عقبه و بدر شركت داشت - را نيز در اين سال نوشتهاند ؛ - پيشين ، ص 34 . فوت صفيه دختر حىّ بن اخطب ، همسر رسول اللّه ( ص ) ، را نيز در اين سال نوشتهاند .