قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى

649

تاريخ الفي ( فارسى )

ذكر بعضى از وقايع سال سى و هفتم از رحلت پيغمبر عبد الرحمن البلقينى به غزوهء انطاكيه رفت و فتح آن ديار نمود . در اين سال معاويه ، عبد اللّه بن عمرو عاص را از ايالت مصر عزل نموده امارت آن ديار را به معاوية بن خديج ارزانى داشت . و در اين سال حكم بن عمرو فتح ولايت غور خراسان نموده از آن‌جا غنايم بسيار به دست آورد . و از بعضى تواريخ چنين ظاهر مىشود كه فتح غور از جمله وقايع سال سى و سيم است ، چنانچه سابقا در احوال حكم بن عمرو مذكور شد . و در كامل التواريخ مسطور است كه در اين سال حكم بن عمرو مهلب با بعضى از اتراك خراسان غزا كرده از ايشان غنائم بسيار گرفتند و اتراك راههاى هر جاى را بر ايشان مسدود ساخته محاصرهء ايشان نمودند ، چنانچه ايشان را از هيچ رهگذر گذشتن ميّسر نمىشد . چون حكم اين حال را مشاهده نمود حيران بماند و هيچ چاره و تدبير نتوانست كرد . آخر الامر شروع در جنگ كرده چندان سعى نمود كه يكى از بزرگان ترك را زنده گرفت و گفت : اگر خواهى از كشتن خلاصى يا بى ما را حيله‌اى بنماى كه از اين تنگناى بيرون آييم ، و الّا تو را همين لحظه به قتل رسانيم . پس آن ترك گفت : حيلهء خلاصى آن است كه در برابر يك راه از اين راهها آتش بسيار برافروزيد و آنچه از احمال و اثقال سقط داريد به آن جانب روانه سازيد كه اتراك همه به آن جانب ميل مىكنند و راههاى ديگر را خالى مىگذارند . شما از راه ديگر به سلامت بدر رويد . آخر چنين كردند تا از آن مضيق خلاصى يافتند نفايس اسباب خود بيرون بردند . و هم در اين سال عبد اللّه دويفع فتح طرابلس مغرب كرد . و در اين سال نيز عتبة بن ابى سفيان [ 89 الف ] به لوازم حجّ قيام نمود .