قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى
479
تاريخ الفي ( فارسى )
فرمود : لا سيف إلّا ذو الفقار - يعنى : نيست هيچ شمشيرى الّا ذو الفقار - اين را از دست مىانداختم . در اين اثناء معاوية بن ابى سفيان ، عبيد اللّه بن عمر را با ده هزار نامدار به ميدان فرستاد . چون عبيد اللّه بن عمر به ميدان آمد حسن بن على ، عليه السّلام ، را خواند . محمّد بن ابى بكر بيرون آمد و شروع در نصيحت عبيد اللّه كرده گفت : اى عبيد اللّه چه بد كردى كه بيعت معاويه - كه آزاد كردهء پسر آزاد كرده است - اختيار نمودى و حال آنكه او به بيعت تو سزاوارتر است . و چون معاويه لياقت منصب خلافت نداشت پدر تو او را در شورى دخل نداد . يقين شناس كه تو بهواسطهء بيعت معاويه در معصيت خدا و رسول خدا درآمدى پس عبيد اللّه گفت : مرا سخن با حسن بن على است ، با تو نيست . چون امام حسن ، عليه السّلام ، آمد عبيد اللّه گفت : اى پسر رسول خدا ! مردم پدر تو را دوست نمىدارند . كينههاى او در دلهاى ايشان جا گرفته . هيچ تواند بود كه امر خلافت را تو قبول كنى تا ما با تو باشيم و هركه با تو مخالفت كند با او جنگ كنيم ؟ در روى زمين از تو كسى بزرگتر نيست ؛ چرا كه ، تو فرزند فاطمهء زهرايى . امام حسن فرمود : اى عبيد اللّه شرم نمىدارى كه با وجود امير المؤمنين مرا افضل خلايق مىگويى ؟ و حال آنكه من از حضرت رسالتپناهى ، صلّى اللّه عليه و آله ، شنيدهام كه در حقّ من و برادرم فرمود كه شما دو سرور و مهتر جوانان اهل بهشتيد و پدر شما بهتر و برگزيده است از شما . اى كاشكى من تار مويى بودمى بر سينهء پدر خود . آنگاه امام حسن ، عليه السّلام ، مراجعت فرمود و عبيد اللّه بن عمر مبارز طلبيد . پهلوانى از سپاه ظفرقرين بر او تاخته به يك ضرب شمشير كار او بساخت . و ارباب سير در قاتل او اختلاف كردهاند . بعضى برآنند كه هانى بن خطّاب همدانى بود ، و بعضى مىگويند كه از اهل حضر موت مالك بن عمرو [ حضرمى ] او را به قتل رسانيد ، و قومى حريث بن جابر [ حنفى ] را قاتل او مىدانند . و ابو حنيفه دينورى در تاريخ خود اين قول را به صحّت أقرب مىداند . و به عقيده صاحب مقصد اقصى قاتل او عبيد اللّه بن زياد بن خصفه است ؛ « 1 » و العلم عند اللّه . چنين روايت كنند كه عبيد اللّه چهار زن داشت . يكى از آن جمله شيبانيه « 2 » بود . امام حسن بعد از انقضاء عدّه او را به نكاح خود درآورد .
--> ( 1 ) . ابن ابى الحديد بر اين ليست نام محرز بن صحصح از خاندان تيم اللّات بن ثعلبه را اضافه كرده است . ( 2 ) . مراد بحريه ، دختر هانى بن قبيصه شيبانى ، است كه همراه ديگر زن عبيد اللّه ، اسماء ، دختر عطارد بن حاجب بن زرارهء تميمى ، در ميدان جنگ حضور داشتند تا ناظر دلاوريهاى عبيد اللّه باشند ؛ - شرح نهج البلاغه ، ج 3 ، ص 116 .