قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى

423

تاريخ الفي ( فارسى )

ذكر وقايع سال بيست و هفتم از رحلت خير البشر و سال سى و هفتم از هجرت آن سرور ، عليه و آله التّحيّة من الملك الاكبر نقلهء اخبار و حملهء آثار چنين روايت كرده‌اند كه چون اشتر لشكر ابو الأعور را منهزم گردانيد و امير المؤمنين على ، كرّم اللّه وجهه ، به ايشان رسيده متوجّه لشكر معاويه شد ، معاويه ابو الأعور را بخواند و گفت : مىبايد كه پيش از اهل عراق موضع صفّين را لشكرگاه ساخته آب فرات بر ايشان بگيرى و نگذارى كه هيچ متنفّسى از ايشان آب بردارد . پس ابو الاعور به موجب فرمودهء معاويه به موضعى كه وصول به آب به غير از آن موضع ممكن نبود لشكرگاه ساخته فرود آمد . و اردوى ظفر قرين حضرت امير المؤمنين به جايى واقع شد كه دست به آب نمىرسيد . در حبيب السّير آورده كه اكثر علماى متقدمين و فضلاى متأخرين برآنند كه وصول امير المؤمنين و شاميان متمرّدين به صحراى صفّين در ماه ذى الحجّهء سال بيست و ششم از رحلت سيّد البشر روى نمود و در ذى الحجّهء ، مذكوره و محرّم سال بيست و هفتم فريقين به مساوا و مدارا گذرانيده چهارشنبه غرّهء صفر آغاز جنگ كردند . و روايتى آنكه اصحاب هدايت و ارباب غوايت مدّت يازده ماه به استعمال شمشير و خنجر مشغول بودند . و قولى آنكه مدّت مقابلهء صفّين به صفّين چند روز بود و نود نوبت با هم جنگ كردند . و در مستقصى چنين آورده كه زمان محاربه بين الجانبين از غرّهء صفر تا دهم ربيع الاوّل ، كه چهل روز باشد ، ممتد شده ؛ و وقايع هرروزى [ را ] مبيّن گردانيده . و در روضة الصفا و تاريخ ابو حنيفه دينورى چنين مسطور است كه ماه ربيع الاوّل و ربيع الثانى و جمادى الاولى ميان شاه اوليا و معاوية بن ابى سفيان رسل و رسائل متعاقب و