قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى
340
تاريخ الفي ( فارسى )
و در مقصد اقصى آورده كه بعد از آن امير المؤمنين ، عمرو بن الحمق الخزاعى را فرستاد تا معاويه را به بيعت امام و خليفهء مطلق دعوت نمايد . معاويه عمرو را مكرّم داشت زيرا كه حضرت رسالتپناه ، عليه الصّلوه و السلام ، عمرو را جهت عفّت و زهد او دوست داشتى . او را در خانهء خودش فرود آورد و كسوتى مصرى و چيزى از نقود به دو فرستاد . عمرو از قبول آن امتناع نمود و گفت : از نفقات من بيست و پنج درم مانده و مرا تا كوفه كفايت كند . پس معاويه به امير المؤمنين نامهاى نوشت و به عمرو بن احيداد ، كه از فصحا بود ، داد و او را همراه عمرو بن حمق فرستاد و گفت : على را از بسيارى لشكرهاى شام و كثرت اموال و شدّت بكاء اهل شام بر واقعهء عثمان خبر ده و او را به حرب عايشه و طلحه و زبير سرزنش كن و مترس ، كه تو را نخواهد كشت . چون عمرو بن احيداد به حضرت امير المؤمنين رسيد آنچه معاويه گفته بود تقرير نمود . قيس بن سعد بن عباد ، رضى اللّه عنه ، بانگ بر وى زد و گفت : آنچه از جلالت معاويه ياد كردى ، بدان كه بزرگترين خلق داناترين ايشان است به سنّت رسول ، صلّى اللّه عليه و آله ، و اعزّ و اكرم خلايق كسى است كه به حليهء تقوى آراسته باشد ؛ كه إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقاكُمْ « 1 » . يعنى گرامىترين خلق نزد خداى تعالى پرهيزگارتر ايشان است . توانگرى نه به مال است پيش اهل كمال * كه مال تا لب گور است ، بعد از آن اعمال و معاويه طليق بن طليق است و دنيا را بر دين گزيده . امّا آنچه از كثرت گنجهاى او اعلام دادى ، بدان كه مال كسرى و قيصر زياده از آن بود . حضرت عزّت ، عزّ اسمه ، ايشان را هلاك گردانيد ، و او را نيز نگذارد . امّا گريهء اهل شام بر حال عثمان ، بدانكه ايشان كشندهء او را نمىشناسند ، و ليكن معاويه ايشان را فريفته است و بر آن داشته . اميد به فضل خداوندى واثق است كه او را و اتباع او را مخذول گرداند . بعد از آن ابياتى انشا كرد . مضمونش اين است كه : « اى معاويه بترس از خداى تعالى و افاعى « 2 » عراق بر خود مىنگير كه آخر پشيمان مىشوى و از دست حيدر صفدر خلاصى ندارى اگر به جابلقا روى . پس انديشه كن و صلاح پيش گير و مكتوبات باطل ، اى گمراه بىحاصل ، به سرور كامل منويس . » چون عمرو بن احيداد بازگشت معاويه از احوال علىّ بن ابى طالب استفسار كرد . اين بيت بخواند : « 3 » يابن هند إنّى وجدت عليّا * مسرّحا ملجما يريد الحقوق يابن هند لا تامن عليّا * إنّ فى كفّه سمّا تذوق
--> ( 1 ) . حجرات ، 3 . ( 2 ) . افاعى : جمع افعى ، مارها . - و . ( 3 ) . ش : متن ابيات عربى را ندارد .