رسانند . چون روز به غروب رسيد از آنچه امر فرموده بود يكى كم آمد . به عرض آن حضرت رسانيدند . فرمود : مرويست كه بعد از اين بيايد و عدد موعود را به اتمام رساند . ناگاه شخصى كه بر سر راه گذاشته بودند پياده‌اى را ديد كه زاد خود بر پشت بسته و كوزه‌اى آب در گردن انداخته ضعيف و نحيف و رنگ زرد و پرگرده مىآيد . چون از گرد راه رسيد او را به حضرت امير المؤمنين آوردند . بعد از اداى تحيّت و سلام و جواب يافتن از جانب خليفهء خير الأنام از او تعيين قبيله و نام پرسيدند . گفت : مرا اويس قرنى « 1 » نام است يا امير المؤمنين . دست بگشاى تا با تو بيعت كنم . امير فرمود : هرچه چيز با من بيعت مىكنى ؟ گفت : بر آنكه در نصرت و يارى تو خود را بگذارم و سر در قدمت چون گوى بيندازم . در اين اثنا عدىّ بن حاتم با پانصد مرد مكمّل به خدمت امير المؤمنين على ، عليه السّلام ، آمد و از مهاجر و انصار صد كس پيش امير بودند كه هفتاد كس از ايشان حرب بدر را دريافته بودند . القصّه ، چون خبر لشكر كوفه به امير رسيد استقبال ايشان نموده به تعظيم و تكريم تمام ايشان را به لشكرگاه آوردند و مقرّبان و اعيان را به نزديك خويشتن بنشاند و گفت : اى اهل كوفه ، من حال شجاعت و مردانگى شما شناخته‌ام و بر حسن سيرت و يمن سيرت شما وقوف يافته‌ام . آوازهء حزم و رزم شما از آن مشهورتر است كه به شرح و بسط احتياج داشته باشد ، و جنگهايى كه با ملوك عجم كرده‌ايد و مصافهايى كه با ايشان نموده‌ايد در جهان مشهور است ، و عادت حميده‌اى كه داريد در مدد و معونت آن‌كس كه از شما مدد و معونت خواهد نيز مشهور است . الغرض ، اين ساعت مرا مهمّى پيش آمده است و جماعتى از برادران و دوستان كه بديشان ظن مخالفت نبود دست از آستين خصومت بيرون كرده و پاى از دايرهء موافقت بيرون نهاده و در بصره جمعيت ساخته‌اند ، و چنان مىشنوم كه عزم جنگ دارند . شما را در موافقت من به بصره بايد آمد تا بنگرم كه كار ايشان چگونه خواهد بود . در ابتدا نصيحت كنم و اگر التماس كنند به اجابت رسانم . باشد كه رشد خويشتن بازيابند و بر سر دوستى و موافقت آيند و الّا كه نصيحت قبول نكنند و هم بر سر ضلالت باشند و روى به جنگ آرند ما نيز بكوشيم و بنگريم تا احكم الحاكمين را چه حكم و تقدير است . چون امرا و معارف كوفه « 2 » اين كلمات را از لفظ گهربار امير المؤمنين على ، عليه السّلام ، شنيدند همه از روى اعتقاد و اخلاص جواب دادند كه : ما را به غير از انقياد و اطاعت چاره‌اى

--> ( 1 ) . اويس بن عامر مرادى القرنى : از تابعين حضرت رسول اكرم ( ص ) و از شهداى ركاى حضرت على ( ع ) در جنگ صفّين است . ( 2 ) . اعيان امراى كوفه عبارت بودند از : معقل بن قيس رياحى ، سعد بن مسعود ثقفى عموى مختار ، ابن محدوج ذهلىّ ، حجر بن عدىّ ، مخنف بن سليم ، قعقاع بن عمرو ، هند بن عمرو ، هيثم بن شهاب ، و سعد بن مالك .