ذكر وقايع سال بيست و چهارم از رحلت پيغمبر ( ص ) و ذكر جماعتى از اوباش كه درصدد قتل و خلع عثمان درآمده پرخاش و الجاش [ ! ] نموده به جانب مدينه توجّه كرده ابواب فتن بر وجوه امّت محمّديه ، صلّى اللّه عليه و آله ، گشودند و ذكر مذهب رجعت كه در اواخر خلافت امير المؤمنين عثمان پديد آمده ، و ما يتعلّق بهذه الامور . « 1 » آورده‌اند كه در اين سال جماعتى از مردم مصر و كوفه و بصره ( به قصد امير المؤمنين عثمان و خلع كردن او از خلافت ) « 2 » متوجه مدينه شدند . تفصيل اين اجمال آنكه عبد اللّه سبا « 3 » - كه مردى يهودى بود از صنعاى يمن و قرائت تورات و انجيل نموده و انواع علوم حاصل كرده و به مصداق آيهء كريمهء مَثَلُ الَّذِينَ حُمِّلُوا التَّوْراةَ [ ثُمَّ لَمْ يَحْمِلُوها ] كَمَثَلِ الْحِمارِ يَحْمِلُ أَسْفاراً « 4 » گشته - در زمان خلافت ذو النّورين متكلّم به كلمهء اسلام شده به‌واسطهء آنكه در شأن همگى امور عثمان بر وجهى واقف گشته بود و عداوت ذو النّورين را در دل گرفته ، از يمن به حجاز آمد و از آنجا به بصره و كوفه و از كوفه به شام رفت و مىخواست كه فتنه‌اى در دين محمّدى احداث نمايد . اهالى شام بر تيرگى عقيده [ او ] واقف شده وى را از آن مقام اخراج كردند . از آنجا به مصر آمد و در آنجا طايفه‌اى از سگان مصر قابل يافته رايت فتنه برافراخت و چنين گفت كه : « مرا عجب مىآيد از شخصى كه تصديق رجعت عيسى به دنيا مىكند و تجويز

--> ( 1 ) . و آنچه مربوط به اين مسائل است . - و . ( 2 ) . ق : ( به قصد قتل عثمان ) ، ش : ( به قصد امير المؤمنين عثمان ) . ( 3 ) . در خصوص افسانهء كذب و دروغ اين شخص - مرتضى عسكرى ، عبد اللّه بن سبا ، ترجمهء احمد فهرى زنجانى ، ص 332 به بعد . ( 4 ) . داستان آنان كه تورات بر ايشان بار شد سپس آن را به دوش نبردند مانند داستان درازگوشى است كه كتابهايى را به دوش مىبرد ؛ ( جمعه ، 5 ) .