قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى
105
تاريخ الفي ( فارسى )
و در اين سال على مرتضى ، كرّم اللّه وجهه ، را در مدينه خليفهء خود گردانيد « 1 » و جهت ضبط و نسق اموال اموات و قسمت مواريث اهالى طاعون عمواس و تعرّف امراى جناد و رعاياى ممالك خويش به جانب شام توجّه نمود . و چون از بلاد شام به شهر رمله « 2 » رسيد ارزاق و علوفهء زمستانى و تابستانى لشكر معيّن ساخت و سرحدّها و مصالح و ثغور مقرّر فرمود ، و شرحبيل بن حسنه را از امارت اردن عزل كرده عمرو بن عنبسه را به جاى او نصب فرمود ، و خطبهاى خواند و در آن خطبه فرمود كه وى را [ 13 الف ] براى ظهور جنايتى و يا وقوع خيانتى از او عزل نكردم ، و ليكن مىخواستم كه مردى از وى قويتر در آن سرحدّ امير باشد . و ابو موسى اشعرى را بر سواحل هركوره امير گردانيد ، و در ساير بلاد و ديار شام امرا و حكّام تعيين فرمود . و اموالى كه از مردم مانده بود بعد از كمال تحقيق و تفحّص از هركه وارث شرعى مانده بود به دو تسليم مىنمودند ، و الّا براى بيت المال ضبط نموده ميان مسلمانان مقسوم مىساختند . و بعد از اتمام مهام و سرانجام مرام بدولت و سعادت به مدينه معاودت فرمود .
--> ( 1 ) . جانشينى امير المؤمنين على ( ع ) در مدينه به جاى عمر بن خطّاب مورد اختلاف نظر مورّخان است . ابن أثير ضمن شرح وقايع سال نوزدهم هجرى ، آنگاه كه عمر جهت عقد صلحنامه به ايلياء [ - بيت المقدّس ] مىرود ، اين مسئله را يادآورى كرده است ؛ - الكامل ، ج 2 ، ص 306 . ولى يعقوبى مىنويسد : پس [ عمر ] رهسپار شام گرديد و عثمان بن عفان را در مدينه جانشين گذاشت ؛ - يعقوبى ، ج 2 ، ص 31 . مقدّسى هم به جانشينى عثمان اشاره دارد ؛ - آفرينش و تاريخ ، ج 5 ، ص 195 . ( 2 ) . رمله : شهرى است از فلسطين از بناهاى سليمان بن عبد الملك كه با بيت المقدّس يك روز راه فاصله دارد ؛ - تقويم البلدان . و نهر ابو فطرس در دوازده ميلى آن واقع شده ؛ - كتاب البلدان ، ص 107 .