ذبيح الله صفا

1647

تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى )

و كتاب روضة السلاطين را پيرامون سال 960 بنام او تأليف نمود و بنابراين سفرش از خراسان بسند پيش ازين تاريخ اتفاق افتاد ، و بعد از آن اقامتش بنا بر گفته خود او در هند بدرازا كشيد چنان كه در سال 963 كه سال جلوس اكبر بر تخت سلطنت بود فخرى قصيده‌يى در مدح او ساخت و در همان ايام كتاب جواهر العجايب را بنام جيجى بيگم مادر رضاعى اكبر تأليف نمود . ده سال بعد يعنى در سال 970 بنابر تصريح اوحدى بليانى صاحب عرفات هنوز فخرى در هند بسر مىبرد و ستايشگر سليمه بيگم حرم جلال الدين اكبر بود و ميرزا شاه حسن ارغونى را نيز مدح مىگفت . از فخرى هروى چند اثر مهم و قسمتى از اشعار او در دستست . ديوانش را اوحدى بليانى ديده و قريب به پنجهزار بيت تخمين زده است و آثار ديگرش بدين شرحست : 1 ) لطائف‌نامه كه بنام شاه اسمعيل و پسرش سام ميرزا پيرامون سال 927 - 928 از مجالس النفائس امير عليشير نوايى « 1 » كه بتركى جغتاييست ، ترجمه شد و با اضافات بسيار و افزودن يك مجلس ( مجلس نهم ) بر آن بپارسى سليس و روانى درآمد . در مجلس نهم نام 189 تن از شاعران كه مير على شير نخستين آنانست ، ياد شده . اين ترجمه نخستين بار بسال 1908 در تاشكند و دومين باز بسال 1323 شمسى بضميمهء ترجمهء حكيم شاه محمد قزوينى از مجالس النفائس در تهران بتصحيح و مقدمهء استاد فقيد شادروان ميرزا على اصغر خان حكمت شيرازى چاپ شد و مدتى هم بتفاريق از 1931 تا 1933 ميلادى در مجلهء « اورينتل كالج » ( پاكستان ) چاپ مىشد « 2 » .

--> ( 1 ) - دربارهء او رجوع كنيد به همين كتاب ، ج 4 ، چاپ پنجم 1368 ، ص 382 ببعد تحت عنوان فانى كه تخلص او در شعرهاى فارسيش بود ، درحالىكه در شعرهاى تركى نوايى تخلص مىكرد . ( 2 ) - گذشته از مأخذهايى كه در ابتداى اين مقال ياد شده ، دربارهء لطائف‌نامه باز بنگريد بترجمهء تاريخ ادبيات ايران تأليف هرمان اته بترجمهء شادروان استاد فقيد دكتر رضازاده شفق ، ص 5 و -