ذبيح الله صفا

1604

تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى )

معروف در پايان سدهء نهم و اوايل سدهء دهم هجريست . وى نخست از منشيان دربار سلطان يعقوب آق‌قويونلو ( 884 - 895 ه ) بود و در تبريز بسر مىبرد و در سال 890 ه نامه‌يى از جانب آن سلطان بخواندگار روم بايزيد ثانى ( 886 - 918 ه ) نوشت و سلطان عثمانى انشاء او را پسنديده بود و او با داشتن چنين سابقه‌يى در اوان غلبهء شاه اسمعيل صفوى بر آذربايجان از بيم بسلطان بايزيد پناه برد و بشايستگى تمام در دربار او پذيرفته شد و در خدمت آن سلطان و بعد از وى در خدمت سلطان سليم اول ( 918 - 926 ه ) مقام بلند يافت و بجز مراتب علمى در امور لشكرى نيز درجاتى كسب كرد چنان كه در جنگ با شاه اسمعيل فرمانده سپاهيان كرد لشكر عثمانى بود و در جنگهاى مصر نيز بهمراه سلطان سليم شركت داشت . وفاتش بسال 926 در استانبول اتفاق افتاد و او را در محلهء ايوب نزديك مسجد زينب خاتون به خاك سپردند و قبرش اكنون بنام ادريس كوشكو معروفست . حاج خليفه تاريخ مرگ او را 930 نوشته است . حكيم الدين در دانشهاى عهد خود دست داشت و تأليفاتى از خود بيادگار گذاشت كه از آن جمله است شرح گلشن راز شيخ محمود شبسترى به فارسى ، الحق المبين در شرح حق اليقين در كلام به فارسى ، رسالة الاباء عن مواقع الوباء و جواز الفرار عنه ، شرح فصوص الحكم ابن العربى در عرفان . مرآة الجمال به فارسى ، هشت بهشت فى تاريخ آل عثمان به فارسى ، سليم‌نامه به فارسى . هشت بهشت و سليم‌نامه هردو بانشاء مزين استوارى نگارش يافته‌اند و كتاب نخستين يعنى هشت بهشت مربوطست بتاريخ هشت تن از نخستين شاهان آل عثمان ( از سال 710 تا 908 ه ) و منقسم بهشت كتيبه است كه در