رنگين بهار داستانيست كه از يك اصل كهن هندى بپارسى درآمده و نام قهرمانان آن نيز فارسى شده است . اقتباس كنندهء داستان راى كرپاديال « 1 » پسر راى منسارام « 2 » ساكن سيالكوت است كه كار خود را بسال 1155 ه بانجام رسانيد . موضوع رنگين بهار عشق شاهزاده بهرام با دختر داراب شاه است « 3 » . قصهء نوروز شاه چند داستانست كه نيكدخت براى او بتقليد از الف ليلة و ليلة در هفت شب پياپى روايت مىكند . اين كتاب را اوديتچند كايتهه « 4 » متخلص به عزيز بسال 1157 ه نوشت « 5 » . قصهء هيرورانجهه داستانيست بنثر و نظم آميخته كه از اصل هندى بدست منسارام مذكور بسال 1157 بپارسى درآمد . هنگامهء عشق تأليف راى آنندرام است كه نسخه‌يى از آن در كتابخانهء عمومى پنجاب ( لاهور ) موجودست و آنندرام آن را بسال 1164 ه بپارسى تحرير كرد . اصل آن از افسانهاى هنديست و پيش از آنكه بنثر درآيد دوبار بنظم درآمده است ، نخست بوسيلهء ملا عبد الشكور و بار ديگر بوسيلهء عاقل خان رازى « 6 » . قصهء مدهومالت « 7 » ( مدهمالت ) داستانيست عاشقانه كه گويا مأخوذ باشد از متن منظوم همين قصه كه عاقل خان رازى بسال 1065 بنام مهر و ماه ساخته

--> ( 1 ) - Kirpadayal ( 2 ) - Mansaram ( 3 ) - فهرست نسخه‌هاى فارسى كتابخانهء موزهء بريتانيا ، چارلز ريو ، ص 770 ؛ ترجمهء تاريخ ادبيات فارسى ، هرمان اته ، ص 220 . ( 4 ) - Uditchand Kayath ( 5 ) - فهرست ريو ، ص 770 . ( 6 ) - مير عسكر خوافى مخاطب به عاقل خان ( م 1108 ه ) از امراى مقرب عالمگير اورنگ زيب ، داراى ديوان اشعار و چند مثنوى ، و مؤلف ظفرنامهء عالمگيرى . دربارهء او بنگريد به مآثر الامرا و رياض الشعرا و فهرست ريو ، ص 699 و غيره . ( 7 ) - Madhumalat