ذبيح الله صفا
1412
تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى )
است . نياكانش از شام بهندوستان مهاجرت كردند و در سرزمين پنجاب سكونت گزيدند و محمد اكرم در محل كنجاه و بقولى ديگر در « قصور » از ناحيتهاى پنجاب ولادت يافت و پس از كسب مقدمات چندگاهى در خدمت مير محمد زمان راسخ لاهورى به تحصيل ادب و آموختن فن شاعرى پرداخت . اين محمد زمان راسخ از ملازمان محمد اعظم شاه پسر عالمگير اورنگ زيب بود و در خدمتش منصب هفتصدى داشت تا بسال 1107 ه درگذشت . غنيمت چندگاهى در مصاحبت مير محمد اسحق مخاطب به مكرم خان كه از سال 1106 تا سال 1108 ناظم لاهور بوده است ، بسر مىبرد ولى پس از آن به علت پيوستن بسلسلهء صوفيان قادرى از ملازمتهاى دربارى و حكومتى دست برداشت و مدتى را بسياحت گذراند و چندگاهى در كابل بسر برد و سپس به پنجاب بازگشت تا پيرامون سال 1158 همانجا درگذشت و مزارش در كنجاه باقيست . اثر معروف غنيمت مثنوى « نيرنگ عشق » يا « شاهد و عزيز » اوست كه ببحر هزج مسدس مقصور يا محذوف سروده و در هند رواج بسيار دارد . غنيمت اين منظومه را در سال 1096 ه بپايان برد و آن بسال 1263 ه ق در لكنهو بطبع رسيد . ديوان غزلهاى او نيز بسال 1958 ميلادى در لاهور چاپ شده است . وى باحساس رقيق و « شيرينگفتارى و خوشتقريرى » خاصه در مثنوى نيرنگ عشق خود مشهورست . ازوست : بنام شاهد نازكخيالان * عزيز خاطر آشفتهحالان ز مهرش سينهها جولانگه برق * دل هر ذره در جوشِ انا الشرق جگرسوزى چراغ خانهء او * تپشها شوخى پروانهء او بشوقش لخت دل ديوانهء عشق * چراغان ديده شد در خانهء عشق بيادش شور بلبل رنگ بسته * نمكدانها به زخم گل شكسته * مرا روزى بدل شوق آشنا شد * كتاب صبر را شيرازه واشد باميد تماشاى نگارى * نمودم جانب مكتب گذارى برآمد بر در مكتب خروشم * كه من سى پارهء دل مىفروشم