ذبيح الله صفا
1394
تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى )
120 - شهرت شيرازى « 1 » حكيم الممالك شيخ حسين طبيب شيرازى از پزشكان و شاعران ايرانى بود كه بهند رفت و بشغل پزشكى دربار سرگرم شد . نخست خدمت محمد اعظم شاه اختيار كرد كه بعد از مرگ پدرش اورنگ زيب ( 1118 ه ) مدتى كوتاه زمام حكومت در دست داشت و پس از وى در درگاه قطب الدين شاه عالم بهادر شاه اول ( 1119 - 1124 ه ) عزت و احترام بسيار بهم رسانيد و در عهد محمد فرخ سير ( 1124 - 1131 ) عنوان حكيم الممالك يافت و در دوران پادشاهى ناصر الدين محمد شاه ( 1131 - 1161 ) به زيارت كعبه رفت و باز ببارگاه شاهان هند برگشت و بمنصب چهارهزارى مفتخر گرديد تا بسال 1149 ه در شاهجهانآباد بدرود زندگانى گفت ، و مير غلامعلى آزاد بلگرامى ( م 1200 ه ) ماده تاريخ وفاتش را چنين يافت : بىنظير زمانه شيخ حسين * گوى معنى ز نكتهسنجان برد هاتفى از براى رحلت او * سال تاريخ گفت « شهرت مرد » ( 1149 ) . ديوان غزلها و مخمسها ( با تضمين اشعار محتشم و صائب و كليم و اسير ) و مفردات و مقطعات او در كتابخانهء ملى پاريس بشمارهء 758 . - Supp 61 Bruix ملاحظه شد . شاعريست خوشفكر با بيانى خوب و كلامى روشن و نو همراه با معنيهاى عرفانى و تحقيق و تهذيب . ازوست :
--> ( 1 ) - دربارهء او بنگريد به : * ايضاح المكنون ، ج 1 ، ستون 511 . * نتايج الافكار ، ص 393 - 394 . * سرو آزاد ، ص 201 - 202 . * فهرست نسخههاى خطى فارسى در كتابخانهء ملى پاريس ، ج 3 ، ص 409 .