66 - ضياء اصفهانى « 1 » ميرزا نور الله اصفهانى متخلص به ضياء از مترسلان و شاعران سدهء يازدهمست . اصلش از قريهء كفران رويدشت اصفهان ، و در شمار بزرگان آن ديار بود . دانشهاى عهد را نيك مىدانست و بگفتار نصرآبادى در آنها « از طالبان علم سر كمى نداشت » و در دفترخانهء شاهى بعهد شاه عباس يكم كار مىكرد و در آنجا با اديبانى مانند ميرزا شانى و رضى آرتيمانى و مشرقى و ميرزا شفيع خوزانى و ديگران مصاحبت و همكارى داشت . وى غزل مىسرود و قصيده‌هايى در مدح و از آن جمله در ستايش خليفه سلطان وزير اعظم شاه عباس داشت . يك مثنوى قضا و قدر ازو در جزو مجموعه‌يى بشمارهء 4772 . Or كتابخانهء موزهء بريتانيا در دستست « 2 » كه آن را ديده و خوانده‌ام . آذر مربع تركيب زيبايى ازو نقل كرده است كه از آن و از چند قطعهء او شوخ‌طبعيش بنيكى آشكارست . دربارهء احوالش جز نصرآبادى كه اطلاع نسبة كافى داده در ديگر تذكره‌ها بكوتاهى بسيار سخن رفته است . از قطعه‌يى كه خطاب بخليفه سلطان ساخته هم شغل ديوانى و دفترى او معلوم مىگردد و هم دريافته مىشود كه مدتى از نرسيدن مرسوم ماهانه يا سالانهء خود در رنج بوده ، گويد :

--> ( 1 ) - دربارهء او بنگريد به : * تذكرهء نصرآبادى ، ص 89 - 90 . * آتشكده ، تهران ، ص 963 - 966 . * عالم‌آراى عباسى ، تهران ، ص 716 . * روز روشن ، تهران ، ص 490 . * رياض الشعراء واله داغستانى ، خطى . * صحف ابراهيم ، خطى . * مجمع الفصحا ج 2 ص 335 - 336 . ( 2 ) - ضميمهء فهرست ريو ، ص 234 .