ذبيح الله صفا
755
تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى )
19 - كاهى كابلى « 1 » سيد نجم الدين ابو القاسم محمد ميانكالى كابلى متخلص به « كاهى » از شاعران معروف در دربار همايون پادشاه ( 937 - 963 ) و جلال الدين اكبر پادشاه ( 963 - 1014 ) بود . نامش را محمد قاسم و يا باختصار قاسم نيز نوشتهاند ولى ضبط محمد امين رازى درستست كه « سيد است ، نامش نجم - الدين محمد و كنيتش ابو القاسم بوده » . وى از سادات ميانكال واقع در ميان بخارا و سمرقند بود و در آن ديار پيرامون سال 868 يا 878 زاده شد « 2 » . در جوانى ، و چنان كه امين رازى نوشته در پانزده سالگى ، خدمت مولانا عبد الرحمن جامى را دريافت ، و محتملست كه بدين قصد و در انديشهء كسب كمالات سفر هرات اختيار كرده باشد و هم درين سفر بود كه حلقهء ارادت خواجگان
--> ( 1 ) - دربارهء او بنگريد به : * هفت اقليم ، تهران ، ج 3 ، ص 376 - 383 . * صحف ابراهيم ، على ابراهيم خان خليل ، خطى . * منتخب التواريخ بداؤنى ، كلكته 1869 ، ج 3 ، ص 173 - 175 . * عالمآراى عباسى ، ص 1066 . * تذكرهء نصرآبادى ، ص 469 . * طبقات اكبرى ، نظام الدين احمد هروى ، كلكته 1927 . * مقدمهء ديوان كاهى بقلم شادروان پرفسور هادى حسن ، كلكته ، 1953 . * نتايج الافكار ، بمبئى 1336 ، ص 599 - 601 . * هفت آسمان ، كلكته 1873 ، ص 107 - 108 . * رياض العارفين ، تهران 1316 ، ص 212 . ( 2 ) - كاهى در 988 درگذشت و در آن سال بقول نظام الدين احمد هروى در طبقات اكبرى يكصد و بيست سال عمر داشت و بگفتهء محمد امين رازى يكصد و ده سال ، پس بفرض اول در 868 و بفرض دوم در 878 زاده شد .