ذبيح الله صفا

771

تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى )

برو جان پدر تن در قضا ده * بتقديرات يزدانى رضا ده * * اگر روى تو باشد در كِه و مِه * بت و زُنّار و ترسايى ترا به چو اشيائند هستى را مَظاهر * از آن جمله يكى بُت باشد آخر نكو انديشه كن اى مرد عاقل * كه بُت از روى معنى نيست باطل وجود آنجا كه باشد محض خير است * اگر سرّيست در وى آن ز غير است مسلمان گر بدانستى كه بت چيست * يقين كردى كه دين در بت پرستيست وگر مشرك ز دين آگاه بودى * كجا در دين خود گمراه بودى نديد او از بت الّا خَلقِ ظاهر * بدين علت شد اندر شرع كافر تو هم گر زو نبينى حقّ پنهان * بشرع اندر نخوانندت مسلمان ز اسلام مجازى گشت بيزار * كرا كفر حقيقى شد پديدار درون هر بُتى جانى است پنهان * به زير كفر ايمانى است پنهان هميشه كفر در تسبيح حقّ است * و ان من شىء گفت ، اينجا چه دق است بدين خوبى رخ بت را كه آراست * كه گشتى بت‌پرست ار حق نمىخواست هم او كرد و هم او گفت و هم او بود * نكو كرد و نكو گفت و نكو بود يكى بين و يكى دان و يكى خوان * بدين ختم آمد اصل و فرع قرآن 34 - خسرو دهلوى « 1 » امير ناصر الدين ابو الحسن « 2 » خسرو بن امير سيف الدّين محمود دهاوى از عارفان

--> ( 1 ) - دربارهء او رجوع شود به : از صفحهء پيش * سير الاولياء تأليف سيد محمد مبارك علوى كرمانى معروف به « امير خرد » خليفهء سلطان المشايخ نظام الدين اولياء ، چاپ دهلى در تاريخ شعبان 1302 قمرى ص 301 - 305 و ص 125 * مجمل فصيح خوافى ذيل حوادث 684 * حبيب السير چاپ تهران ج 3 ص 550 * تذكرة الشعراء دولتشاه ص 265 - 275 * تاريخ فرشته چاپ هند ج 2 ص 734 و 754 - 757 * نفحات الانس جامى چاپ تهران ص 609 - 611 * طرائق الحقايق ج 2 ص 65 - 66 * بهارستان سخن چاپ مدارس 1958 ، ص 316 - 325 * مرآت الخيال ص 47 - 48 * رياض العارفين هدايت ، چاپ دوم ص 112 - 115 * مجمع الفصحاء ج 1 ص 213 - 214 * تذكرهء ميخانه از ص 57 ببعد * آتشكدهء آذر چاپ هند ص 346 * تاريخ مفصل ايران ( عهد مغول ) ، عباس اقبال آشتيانى ، چاپ دوم ، ص 546 * مقدمه‌هايى بر آثار امير خسرو ( دولرانى خضرخان - مطلع السعدين - مجنون و ليلى - شيرين و خسرو - آيينهء سكندرى - هشت بهشت ) ، و ديوان كامل امير خسرو طبع طهران انتشارات جاويدان ؛ و نيز استفاده‌هايى كه از متون همين آثار شده است * شعر العجم شبلى نعمانى ترجمهء مرحوم فخر داعى گيلانى ، تهران 1327 ج 2 از ص 77 ببعد - از صفحهء پيش * تاريخ نظم و نثر در ايران ، مرحوم سعيد نفيسى ، تهران 1344 ص 170 - 171 . و تحقيقات و مقالات ديگر ( 2 ) - تاريخ فرشته ج 2 ص 754 و بهارستان سخن ص 316