مقدمهء كتاب خويش موسوم به تاريخ رويان اشارهء صريح دارد برآنكه مولدش شهر آمل بود و بعد از حوادث سال 750 هجرى « جلاى وطن مألوف و فراق از مسكن معهود خود واجب شمرد » « 1 » و به رويان ( كجور ) روى نهاد و در آنجا خدمت استندار فخر الدوله شاه غازى بن زيار بن كيخسرو ( سلطنت از 761 تا 780 ه . ) از سلسلهء پادوسپانان رويان را دريافت و همانجا بزيست و در همان ديار بتأليف كتاب خود تاريخ رويان پرداخت و آن را در محرّم سال 764 باتمام رسانيد و در تأليف آن كتاب علاوه‌بر فوائدى كه از تاريخ طبرستان ابن اسفنديار برگرفت از مشاهدات و اطلاعات شخصى خود نيز بسيار استفاده كرد ؛ و بعيد نيست كه ضميمه‌يى كه بر تاريخ طبرستان ابن اسفنديار نوشته شده و حاوى وقايع بعد از سال 613 تا سال 760 هجريست از همين اولياء اللّه آملى باشد . نثر كتاب تاريخ رويان ساده و روان و خالى از هرگونه تكلفى است كه در بيشتر كتب تاريخ در قرن هفتم و هشتم ملاحظه مىكنيم ؛ و اهميت كتاب از باب اشتمال بر اطلاعات سودمندى دربارهء مازندران و رويان خود امرى لائح و واضحست . 57 - ابن ابى الخير زركوب معين الدّين ابو العبّاس احمد بن شيخ الاسلام شهاب الدين ابى الخير حمزهء زركوب شيرازى از دانشمندان و مؤلفان قرن هشتم هجريست . وى اسم و نسب خود و پدرش را چندبار در كتاب معروفش « شيرازنامه » ( چاپ تهران ، 1310 شمسى ) به همين نحو كه گفته‌ام ذكر كرده است و علت اشتهار او و ديگر افراد خاندانش به زركوب آنست كه جدّ اعلاى او يعنى شيخ الاسلام عزّ الدين مودود بن محمّد بن معين الدين محمود ( 562 - 663 ه ) به « زركوب » اشتهار داشته و اعقاب او همگى اين عنوان را حفظ كرده بودند .

--> ( 1 ) - تاريخ رويان ، بتصحيح آقاى منوچهر ستوده ، تهران 1348 ص 5 .