ذبيح الله صفا
1242
تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى )
721 هجرى باتمام رسانيد و تا حوادث همان سال را ذكر كرد . اين كتاب همانست كه بنام « تاريخ نامهء هرات » يا « تاريخ هرات » معروفست و بسال 1943 ميلادى در كلكته باهتمام پرفسور محمد زبير الصديقى بطبع رسيد . سيفى در تأليف كتاب خود علاوهبر اطّلاعات شخصى و محلّى و اسناد و مدارك دولتى كه در دستگاه آل كرت موجود بود از مآخذ مهمى كه پيش ازو تأليف شده بود مانند كرت نامهء منظوم ربيعى فوشنجى و طبقات ناصرى منهاج سراج و تاريخ جهانگشاى جوينى و جامع التواريخ رشيدى ؛ و تاريخ هرات تأليف ابو نصر عبد الرحمن بن عبد الجبّار فامى ( م 546 ه ) استفاده كرد ، و بنابر همين علل و جهات كتاب او به صورت سند معتبرى درآمد كه بعدها مورد استفادهء مورخان مختلف قرن نهم قرار گرفت . سيفى در چند فصل اول كتاب خود از تاريخ هرات در روزگار گذشته و از حملهء چنگيز تا تشكيل سلسلهء كرت سخن گفته و باقى كتاب را بذكر وقايع عهد سلاطين كرت اختصاص داده است . انشاء او از نمونههاى خوب نثر فارسى است ، نثر كتاب غالبا ساده و در پارهيى قسمتها بنحو اعتدال همراه با صنايع لفظى و در بسيارى موارد همراه با اشعار فارسى و عربيست و به همين سبب حاوى اطلاعات ادبى سودمندى نيز هست . درستست كه از اشعار فراوان سيفى مجموعهيى باقى نمانده و جز همين كتاب « تاريخ نامهء هرات » فعلا چيزى ازو در دست نيست ، ليكن در جاى جاى تاريخ او برخى از ابياتش ثبت شده است كه قسمتى از آنها بازماندههايى از قصائد و قطعات او ، و چند بيت ببحر متقارب ظاهرا از سامنامهء اوست ، و ابياتى نيز به عربى از وى در كتاب آمده و همهء اين اشعار نشان مىدهد كه او شاعرى متوسط بوده است .