ذبيح الله صفا

1165

تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى )

2 - عبد السّلام فارسى الشيخ ابو مسلم عبد السلام بن محمود بن احمد كازرونى فارسى « 1 » از دانشمندان بزرگ ، استاد فقها و ادباء شيراز و از جملهء شعرا و نويسندگان آن ديار بود . در نسخه‌يى از نسخ ترجمهء فارسى اشارات شيخ الرئيس ابو على بن سينا كه بسال 1082 هجرى استنساخ شده و در كتابخانهء ملى ملك محفوظست ، نام مترجم آن « القاضى الامام الاجلّ العالم الزاهد الحكيم الورع ، ظهير الدين شمس الاسلام . . . عبد السلام بن محمود بن احمد الفارسى » آمده است . وجود اين نام در نسخهء مذكور تصوّراتى را كه دربارهء مترجم واقعى اشارات وجود داشت از ميان برده است . اين قاضى عبد السلام محمود بن احمد فارسى بظنّ قوى بايد همان ابو مسلم عبد السلام كازرونى باشد كه در شدّ الازار معين الدّين جنيد شيرازى نام او آمده « 1 » و گفته شده است كه مردى اديب و فقيه و شاعر بوده است « 2 » . وفات اين عبد السلام فارسى بنابر تصريح معين الدين جنيد در ذى الحجهء سال 626 اتفاق افتاده است . نثر ترجمهء اشارات روان و محكم و وافى بعبارات اصل كتابست و چون از عربى بپارسى در مىآمد و نيز بسبب آنكه مترجم ناگزير باستعمال اصطلاحات مختلف منطقى و فلسفى و نقل آنها از اصل عربى بترجمهء خود بود ، در مواردى از تأثير انشاء عربى اصل بر كنار نمانده است و بااين‌حال بايد آن را يكى از متون بسيار خوب فلسفى فارسى بشمار آورد .

--> ( 1 ) - شد الازار ، تهران 1328 ، ص 408 ( 2 ) - دراين‌باره رجوع شود به بحث آقاى احمد سهيلى در شمارهء دهم مجلهء مهر سال هشتم ؛ و به نظر آقاى دكتر احسان يار شاطر در مقدمهء ترجمهء اشارات و تنبيهات ، چاپ تهران 1332 شمسى ، ص 33 - 35