ذبيح الله صفا
663
تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى )
وجيه الدين رسيد و اين وجيه الدين با آنكه ارغون بن اباقا را در ايامى كه آمادهء جنگ با عمّ خود سلطان احمد تگودار بن هولاگو ( 680 - 683 ه ) مىشد ، بنقدينهء كثير و مال فراوان مساعدت كرده ، و در سال 683 كه براى جنگ با سلطان احمد تگودار از خراسان بيرون مىرفت در ركاب وى عازم عراق و آذربايجان گرديده بود ، در سال 685 هجرى بفرمان آن ايلخان سفّاك بقتل رسيد « 1 » . فصيح خوافى با وصف آنكه قتل او را درين سال نوشته يك بار ديگر در ذيل حوادث سال 719 وفات او را در آن سال ذكر كرده است . بنابر قول تذكرهنويسان پوربها هنگام عزيمت وجيه الدين زنگى در ركاب ارغون ، يعنى بسال 683 ، همراه او از خراسان بتبريز رفت . اين قول مشهورست ولى گفتار صواب نيست زيرا در اشعار پوربها چنان كه خواهيم ديد چند بار اشاراتى داير بر اقامت ممتد او در خدمت خواجه بهاء الدين محمد بن شمس الدين محمد جوينى و علاء الدين عطا ملك جوينى ، مىيابيم و حال آنكه اگر او در سال 683 بمركز دولت ايلخانان رفته باشد ، در همان سال شاهد قتل خواجه شمس الدين صاحب ديوان و نكبت خاندان او بود و ضمنا يك سال پيش از آن يعنى در سال 682 ( شنبه چهارم ذى الحجه ) از وفات خواجه علاء الدين عطا ملك جوينى اطلاع داشت ، پس چگونه مىتوانست مدتى در خدمت آنان مانده باشد ، و چنان كه مىدانيم خواجه بهاء الدين پسر خواجه شمس الدين صاحب ديوان هم چند سالى پيش از قتل پدرش يعنى در سال 678 وفات يافته بود « 2 » . پس تصوّر اينكه پوربهاء همراه خواجه وجيه الدين زنگى در آغاز عهد ارغون بتبريز رفته خطاست و او مسلما بعد از آنكه مدتى در خدمت عز الدين طاهر فريومدى و پسرش وجيه الدين زنگى زيست راه عراقين و آذربايجان در پيش گرفت و مدتى مديد در آن نواحى بسر برد و در شمار مدّاحان رجال دربار ايلخانان ، خاصه خواجه شمس الدين محمد صاحبديوان و پسرش بهاء الدين محمد و برادرش علاء الدين عطا ملك درآمد .
--> ( 1 ) - مجمل فصيحى حوادث سال 685 . ( 2 ) - راجع بهمهء اين حوادث رجوع شود به مجمل فصيحى ذيل سالهاى مربوط .